ماهیت رویه‌های بین‌المللی صنعت نفت و آثار آن بر قانون حاکم بر قراردادهای بخش بالادستی

نویسندگان

1 دانشیار گروه حقوق خصوصی و اقتصادی دانشکدة حقوق دانشگاه علامة طباطبائی

2 دانشجوی دکتری مدیریت قراردادهای بین‌المللی نفت‌وگاز دانشکدة حقوق دانشگاه علامه طباطبائی

doi
10.22059/jrels.2021.309452.390
چکیده

رویه­های بین­المللی صنعت نفت حاصل فعالیت بازیگران مختلف فعال در این صنعت به­منظور بهینه­سازی روش­ها و افزایش کارایی تولید، ایمنی عملیات نفتی و حفاظت از محیط زیست طی بیش از 160 سال از پیدایش این صنعت بوده­اند. در این مقاله، نخست ماهیت این رویه­ها و مفاهیم مشابه مورد بررسی قرار گرفته و منابع آن تشریح شده است. در ادامه، با مروری بر ویژگی­های قراردادهای بخش بالادستی، آثار این رویه­ها بر قانون حاکم بر قراردادهای این بخش بررسی شده است. با استناد به نظریۀ تجزیۀ قرارداد (دپساژ) نشان داده شد که رویه­های بین­المللی صنعت نفت به­عنوان مجموعه­ای از قواعد فراملی، در کنار قانون حاکم تعیین­شده توسط طرفین قرارداد عمل می­کنند. سپس با مرور رویه­های داوری در صنعت نفت، نشان داده شد که با وجود تلاش کشورهای میزبانِ شرکت­های بین­المللی برای حاکمیت قوانین داخلی بر تمامی جنبه­های قراردادی در بخش اکتشاف و تولید، برتری حقوق بین­الملل نسبت به حقوق داخلی (در زمینۀ تکالیف بین­المللی یک کشور) و عدم امکان استناد به حقوق داخلی و نقض تعهدات بین­المللی (ناشی از پیمان سرمایه­گذاری) در آرای دیوان­های داوری نمایان است.