واکاوی عوامل مؤثر بر گذار کسب‌وکارها از نوپایی به مقیاس‌پذیری

نویسندگان

1 گروه مدیریت و کارآفرینی، دانشکده اقتصاد و حسابداری، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران.

2 گروه مدیریت و کارآفرینی، دانشکده اقتصاد و حسابداری، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران.

3 گروه مدیریت و کارآفرینی، دانشکده اقتصاد و حسابداری، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران.

4 گروه مدیریت و کارآفرینی، دانشکده اقتصاد و حسابداری، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران.

doi
10.22034/jer.2024.715483
چکیده

مقدمه: دورۀ گذار از نوپایی به مقیاس‌پذیری، مرحله‌ای حیاتی و تعیین‌کننده برای ایجاد یک بنیان محکم جهت رشد نمایی کسب‌وکارها است. موفقیت در این مرحله نه‌تنها می‌تواند تأثیر چشمگیری بر بازگشت سرمایه و رشد درآمد داشته باشد، بلکه بر پایداری و موفقیت بلندمدت کسب‌وکار نیز کمک می‌کند. لذا، شناخت عوامل مؤثر بر گذار موفق از نوپایی به مقیاس‌پذیری کسب‌وکار، گام نخست برای آمادگی و برنامه‌ریزی جهت فراهم‌سازی تمهیدات لازم این فرآیند است. لذا، پژوهش حاضر با هدف واکاوی عوامل مؤثر بر گذار کسب‌وکارها از نوپایی به مقیاس‌پذیری انجام شده است.روش‌شناسی: این پژوهش از لحاظ هدف کاربردی و با توجه به ماهیت آن جزو مطالعات آمیخته (کیفی- کمی) از نوع متوالی- اکتشافی و بر اساس گردآوری داده‌ها از نوع تحقیقات توصیفی و اسنادی- میدانی است. در این پژوهش از روش تحلیل محتوای مبتنی بر استقرا و روش دلفی فازی با رویکرد غربال و اولویت‌دهی بهره گرفته شد. جامعۀ موردمطالعه شامل کلیۀ مطلعان کلیدی، از قبیل اعضای هیأت‌علمی گروه‌های کارآفرینی دارای رزومه و سابقه مرتبط، صاحبان کسب‌وکارهای نوپای در مرحله گذار و کسب‌وکارهای مقیاس‌پذیر موجود، مربیان، کارشناسان و برنامه‌ریزان سازمان‌های ذی‌ربط در زیست‌بوم کسب‌وکارهای نوپای کشور بودند.یافته‌ها: یافته‌های این پژوهش در قالب 144 مفهوم ارائه شد که پس از اولویت‌بندی و غربال مفاهیم، تعداد 131 کد مفهومی تأیید شد و 13 مفهوم تأیید نگردید. مفاهیم تأیید شده در 14 مقوله شامل 1) تحلیل و پویش مداوم محیطی، 2) تعیین چشم‌انداز و هدف‌های متناسب، 3) پیگیری مسائل قانونی، حقوقی و مالکیتی، 4) تدوین برنامه بازاریابی و بازنگری مداوم آن، 5) توانمندی اعضای تیم و شایستگی‌های رهبری و مدیریتی مؤسس، 6) بهسازی مدل و ارزش پیشنهادی کسب‌وکار، 7) پایه‌گذاری ساختار و تخصیص بهینه وظایف و فعالیت‌ها، 8) بهبود سرمایه‌های اجتماعی و فرهنگی تیم کسب‌وکار، 9) توانایی ایجاد قابلیت‌های مالی متناسب و کاهنده هزینه، 10) وجود فرآیندهای یادگیری تیمی و توانمندساز، 11) وجود زیرساخت‌ها، فرآیندها و فناوری‌های متناسب، 12) آمادگی بلوک‌های ذهنی افراد برای تغییر، 13) انتخاب زمان مناسب برای مقیاس‌پذیری و 14) شبکه‌سازی و ارتباط با نهادهای حامی طبقه‌بندی شدند.نتیجه‌گیری/ دستاوردها: نتایج این پژوهش، از لحاظ نظری، موجب تعمیق شناخت و بینش صحیح نسبت به عوامل اثرگذار بر گذار کسب‌وکارها از نوپایی به مقیاس‌پذیری می‌شود و تفاوت‌های بین نوپایی و مقیاس‌پذیری و ویژگی‌های هر مرحله، برای مدیریت موفق این فرآیند را مشخص می‌سازد. افزون براین، این یافته‌ها یک مبنای مفید و انگیزه برای تحقیقات بیشتر در این زمینه و موضوعات مشابه را فراهم خواهد کرد. از لحاظ اجرایی، نتایج این پژوهش می‌تواند به کارآفرینان کمک کند تا استراتژی‌های مناسب را برای مقیاس‌پذیری و موفقیت در گذار از نوپایی کسب‌وکار خود اتخاذ کنند. همچنین از لحاظ سیاست‌گذاری، به مسئولین و سیاست‌گذاران زیست‌بوم نوآوری و کارآفرینی در جهت بهبود تصمیم‌گیری و برنامه‌ریزی برای ارتقا این زیست‌بوم کمک مؤثری می‌کند.