ارائه الگوی مربی‌گری مبتنی بر توسعه توانمندی‌‌های کارآفرینانه در صنعت خودروسازی

نویسندگان

1 گروه کارآفرینی، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران.

2 گروه مدیریت صنعتی، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران.

3 گروه مدیریت آموزشی، پردیس شهید چمران دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران

doi
10.22034/jer.2025.2043836.1205
چکیده

مقدمه: صنعت خودروسازی به‌عنوان یکی از کلیدی‌ترین صنایع در دنیای امروز، نیازمند کارآفرینانی خلاق، نوآور و توانمند است. مربی‌گری به‌عنوان رویکردی اثربخش در ارتقای مهارت‌ها و توانمندی‌ها، می‌تواند نقشی کلیدی در تربیت این نسل از کارآفرینان ایفا کند. این پژوهش با هدف ارائه الگوی مربی‌گری مبتنی بر توسعه توانمندی‌های کارآفرینانه در صنعت خودروسازی انجام شده است.روش‌شناسی: این پژوهش با رویکرد کیفی داده‌بنیاد و با استفاده از مصاحبه‌های عمیق نیمه‌ساختاریافته با خبرگان حوزه مربی‌گری و کارآفرینی در صنعت خودروسازی انجام گرفت. جامعه مورد مطالعه شامل دو گروه اصلی بود: (1) خبرگان صنعتی با تخصص‌هایی نظیر مدیریت تولید، کنترل کیفیت، برنامه‌ریزی تولید و بازاریابی در خوشه خودروسازی و (2) اساتید دانشگاهی متخصص در حوزه‌های مدیریت کارآفرینی، مدیریت صنعتی، بازاریابی و مدیریت تولید. نمونه‌گیری به روش گلوله برفی و تا رسیدن به اشباع نظری ادامه داشت. در مجموع، با 12 نفر از خبرگان مصاحبه شد و داده‌ها با نرم‌افزار MAXQDA2020  تجزیه و تحلیل شدند.یافته‌ها: براساس یافته‌های حاصل از تحلیل کیفی مصاحبه‌ها، 316 کد باز در قالب شش بُعد اصلی (شرایط علّی، شرایط زمینه‌ای، شرایط مداخله‌ای، مقوله محوری، راهبردها، پیامدها) شناسایی شد. شرایط علّی مشتمل بر هشت مقوله فرعی و دو مقوله اصلی محرک‌های درونی و محرک‌های بیرونی بود. شرایط زمینه‌ای شامل پنج مقوله فرعی و دو مقوله اصلی عوامل آموزشی و فناوری و عوامل فرهنگی و سازمانی بود. شرایط مداخله‌ای مشتمل بر هفت مقوله فرعی و دو مقوله اصلی مداخلات درون‌سازمانی و مداخلات درون فردی بود. مدل مربیگری توانمندساز کارآفرینانه منجر به شکل‌گیری چهار مقوله اصلی ویژگی‌های متربیان، ویژگی‌های مربیان، اقدامات مربیگری، توسعه توانمندسازی کارآفرینانه شد که در قالب 20 مقوله فرعی ساختاردهی شد. راهبردهای اجرا، شامل نه مقوله‌های فرعی و دو دسته راهبرد حمایتگری نسبت به ارزش‌های کارآفرینانه و راهبرد آموزش و توسعه مهارت‌های کارآفرینانه بود. درنهایت، 11 مقوله فرعی به‌عنوان پیامدهای مربیگری برای توسعه توانایی‌های کارآفرینانه شناسایی شد که در قالب دو مقوله اصلی مزایا و دستاوردهای فردی و مزایا و دستاوردهای سازمانی دسته‌بندی شدند.نتیجه‌گیری/ دستاوردها: این پژوهش با ارائه الگویی جامع مربیگری برای توسعه توانمندی‌های کارآفرینانه در صنعت خودروسازی، شکاف تئوریک موجود در ادبیات را پر کرده است. یافته‌های پژوهش نشان داد که مربیگری توانمندساز کارآفرینی فرآیندی پیچیده و چندبعدی بوده که مستلزم توجه هم‌زمان به عوامل فردی، سازمانی و محیطی است. این مطالعه با شناسایی دقیق عوامل علّی، زمینه‌ای، مداخله‌گر، راهبردها و پیامدهای مربیگری توانمندساز کارآفرینانه، چارچوبی عملیاتی برای طراحی و اجرای برنامه‌های مربیگری در صنعت خودروسازی ارائه داد. نتایج حاصل بر اهمیت ایجاد فرهنگ‌ سازمانی حامی کارآفرینی، توسعه زیرساخت‌های فنی و آموزشی و تمرکز بر پرورش مهارت‌های کارآفرینانه در سطوح فردی و سازمانی تأکید دارد. یافته‌های این پژوهش می‌تواند به‌عنوان راهنمایی برای مدیران، مربیان و کارآفرینان در جهت ارتقای توانمندی‌های کارآفرینانه و افزایش نوآوری در صنعت خودروسازی به‌کار گرفته شود.