فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مقدمه: طی سال­‌های اخیر که کشور با بحران آب مواجه شده است، کشت زعفران به‌دلیل نیاز کم به آب، به یکی از محصولات پرطرفدار در ایران تبدیل گشته است. مفهوم کارآفرینی سبز مترادف با مفاهیمی مانند کارآفرینی زیست­‌کره و کارآفرینی دوست‌دار محیط‌زیست است. کارآفرینی زیست‌کره به زمین ارزش می‌گذارد، اثرات منفی تغییرات اقلیمی را محدود می‌کند و از بدتر شدن محیط‌زیست (کاهش جنگل‌ها و استفاده بیش از حد از منابع طبیعی) و استفاده بیش از حد از ذخایر زمین جلوگیری می­‌کند. کارآفرینی سبز در حیطه کشت زعفران انگاره­ای چندبعدی و پیچیده است که دیدگاه­‌های گوناگون و گاه متناقضی درخصوص ماهیت و ویژگی­‌های آن ارائه شده و توافقی شایسته در مورد عناصر و مولفه‌­های سازنده آن وجود ندارد؛ بنابرابن، هدف مقاله حاضر، تبیین انگاره «کارآفرینی سبز در حیطه کشت زعفران» بر پایه نظریه­‌پردازی داده­‌بنیاد با رویکرد تحلیل موقعیتی بود.روش­شناسی: پژوهش حاضر مبتنی بر پارادیم تفسیری و رویکرد استقرایی است؛ براساس هدف بنیادی و از نظر نوع داده، کیفی (تحلیل موقعیتی) محسوب می­شود. برای جمع­آوری داده­‌ها از مصاحبه نیمه­‌ساختاریافته و عمیق استفاده شد و با 10 نفر از زعفران­کاران روستاهای اطراف شهر یاسوج مصاحبه شد. روش نمونه­گیری، هدفمند (از نوع معیارمحور) بود و تعداد نمونه بر اساس کفایت نظری مقوله‌­ها مشخص شد. به‌منظور تحلیل داده‌­ها، علاوه بر انجام کدگذاری سه مرحله‌­ای باز، محوری و انتخابی، از روش تحلیل موقعیتی کلارک استفاده شد. داده‌­ها در پنج نقشه: موقعیتی ساخت­‌نیافته، موقعیتی منظم، رابطه‌­ای، نقشه عرصه‌­ها/ جهان­‌های اجتماعی و نقشه وضعیتی تحلیل شدند.یافته­ها: نتایج نشان داد در شرایطی که آب‌و‌هوای منطقه مساعد کشت زعفران باشد و فرهنگ کارآفرینی در اندیشه‌­ها، باورها و سبک زندگی روستاییان مشهود باشد، انجام کارآفرینی در حیطه کشت زعفران نتیجه مثبتی مانند کسب درآمد و ایجاد اشتغال به‌همراه دارد. این مزیت اقتصادی منجر به بهبود رفاه اقتصادی منطقه و ساکنان آن به‌ویژه زنان روستایی شده است. در ادامه نشان داده شد که اگر سازمان­‌ها با ارائه منابع و امکانات تولید و همچنین ارائه آموزش­‌های کارآمد توسط کارشناسان خبره با کارآفرینان جهت رونق کشت زعفران مشارکت ­نمایند موجبات حفظ منابع طبیعی، افزایش بهره‌­وری و جلوگیری از هدر رفت منابع و سرمایه­‌های دولتی و ملی فراهم می‌­شود. نتیجه­گیری/ دستاوردها: براساس تجارب کارآفرینان مشخص شد که کارآفرینی سبز در حیطه کشت زعفران توانسته است آثار اقتصادی و فرهنگی متفاوتی داشته باشد. کشت این محصول بیکاری را کمتر و درآمد خانواده­‌ها را افزایش داده است. با شروع کشت زعفران توسط افراد ریسک­‌پذیر و پیشرو، اکنون مردم شهر و روستاهای اطراف ظرفیت پذیرش کارآفرینی به‌خصوص در حیطه کشت زعفران را از نظر اقتصادی و فرهنگی پذیرفته‌­اند. مزیت کشت زعفران باعث شده مردم محلی به‌صورت مستقیم این محصول را خرید و مصرف نمایند و به ارزش غذایی و درمانی آن نیز پی ببرند. منطقه مورد مطالعه از نظر آب‌وهوایی در سال­‌های اخیر با کمبود باراش باران رو به‌رو بوده که این موضوع سبب گشته است کارآفرینان محصولی مانند زعفران را جایگزین کشت محصولاتی مانند جو و گندم نمایند. از طرف‌دیگر، این محصول نیاز به آب کمتر و هزینه­‌های پایین­‌تری جهت کاشت، داشت و برداشت داشته و برای کشاورزان و کارآفرینان صرفه اقتصادی و درآمد بیشتری دارد.