تحلیل پذیرش کنترل بیولوژیک در مزارع گوجه فرنگی شهرستان جیرفت با استفاده از تحلیل بقا

نویسندگان

1 مربی گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه جیرفت

2 دانشیارد گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز

3 دانشیار اپیدمیولوژی، مرکز تحقیقات مدلسازی در سلامت، پژوهشکده آینده پژوهی در سلامت، دانشگاه علوم پزشکی کرمان، کرمان، ایران​

doi
10.22048/rdsj.2016.13614
چکیده

نیاز رو به رشد بشر به مواد غذایی طی دهه‌های اخیر وابستگی به سموم و آفت کش‌های شیمیایی را به‌طور فزاینده‌ای افزایش داده است. به سبب آثار تخریبی سموم شیمیایی، پذیرش فناوری‌های زیستی و غیر زیستی هم سو با کشاورزی پایدار از قبیل کنترل آفات با بهره‌گیری از دشمنان طبیعی آن‌ها، موردتوجه محققین بخش کشاورزی قرارگرفته است. از این‌رو در این مقاله فرایند پذیرش فناوری کنترل بیولوژیک در مزارع گوجه‌فرنگی شهرستان جیرفت طی سال‌های 1388 تا 1392 موردمطالعه قرار گرفت. اینکه چرا برخی گوجه فرنگی‌کاران سریع‌تر کنترل بیولوژیک را پذیرفته‌اند با استفاده از مدل تحلیل بقا بررسی شد. این مدل امکان مطالعه فرایند پذیرش را در قالب یک مدل پویا فراهم می‌کند. نتایج به‌دست‌آمده حاکی از تأثیر منفی متغیر سن و تأثیر مثبت متغیرهای سطح زیر کشت، نگرش نسبت به کنترل بیولوژیک بود. در این مطالعه به سبب استفاده از مدل تحلیل بقا امکان بررسی تأثیر متغیرهای قیمت محصول در سال‌های مختلف و سال آگاهی بر سرعت پذیرش کنترل بیولوژیک فراهم شد. بر این اساس مشخص شد در سالی که قیمت محصول بالاتر است، احتمال پذیرش افزایش می‌یابد و همچنین هر چه کشاورز زودتر از فناوری کنترل بیولوژیک آگاه شود سرعت پذیرش این فناوری افزایش می‌یابد. بر اساس نتایج تحقیق، پیشنهاد می‌شود با افزایش سطح آگاهی کشاورزان نسبت به مزایای کنترل بیولوژیک زمینه افزایش سرعت پذیرش این فناوری در منطقه مورد مطالعه فراهم شود.