توسعه کسبوکارها بر پایۀ توجه به مسئولیت اجتماعی در حسابداری مدیریت استراتژیک
نویسندگان
1 گروه حسابداری، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران.
2 گروه حسابداری، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران.
3 گروه حسابداری، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران
4 گروه حسابداری، دانشگاه بین المللی امام خمینی(ره)، قزوین، ایران.
doi
10.22034/jer.2024.2036254.1162چکیده
مقدمه: در دهههای اخیر، فشار زیادی بر کسبوکارها برای پذیرش مسئولیت اجتماعی بهویژه از سوی ذینفعان بهوجود آمده است. این فشار ناشی از تأکید ذینفعان بر ارزشهای غیراقتصادی و ارتباطات طولانیمدت است. کسبوکارها باید اقداماتی را انجام دهند که علاوه بر ایجاد ارزش اقتصادی، اثرات مثبتی بر جامعه و محیطزیست نیز داشته باشد. مسئولیت اجتماعی بهعنوان یک مفهوم کلیدی در مدیریت مشاغل مورد توجه قرار گرفته است. اطلاعات موجود دربارۀ ارتباط بین فعالیتهای مربوط به مسئولیت اجتماعی کسبوکارها و استفاده از شیوههای حسابداری مدیریت برای توسعه عملکرد کافی نیست. در این راستا، پژوهش حاضر به بررسی نقش مسئولیت اجتماعی در حسابداری مدیریت و اثرات آن بر بازدهی مالی پرداخته است. این تحقیق تلاش میکند تا با تحلیل تأثیر مسئولیتهای اجتماعی بر عملکرد کسبوکارها و معرفی حسابداری مدیریت استراتژیک بهعنوان ابزاری برای تقویت این تأثیرات، به درک بهتری از نقش حیاتی مسئولیت اجتماعی در پیادهسازی و ارزیابی اقدامات مسئولیتپذیرانه اجتماعی دست یابد. روششناسی: پژوهش حاضر با بهرهگیری از رویکرد ترکیبی (کمی + کیفی) انجام شده است. در فاز کیفی، از روش دلفی برای جمعآوری و تحلیل دادهها استفاده شده تا اجماع نظر خبرگان در خصوص متغیرهای کلیدی و تأثیرگذاری آنها بر مسئولیت اجتماعی شرکتی بهدست آید و در فاز کمی، بهمنظور بررسی و تحلیل تعاملات بین پیشرانها و عوامل مؤثر بر مسئولیت اجتماعی، روش تحلیل میکمک بهکار گرفته شد. استفاده همزمان از این تکنیکها منجر به ارزیابی درست تأثیرات متقابل بین عناصر مختلف و نقش آنها در پیادهسازی موفق مسئولیت اجتماعی میشود. یافتهها: این پژوهش نشان داد که ادغام مسئولیتهای اجتماعی در استراتژیهای کسبوکار تأثیرات مثبت قابلتوجهی بر عملکرد مالی و اجتماعی دارد. کسبوکارهایی که به مسئولیتهای اجتماعی توجه میکنند، روابط بهتری با ذینفعان برقرار کرده و وفاداری مشتریان خود را افزایش میدهند. یافتهها حاکی از آن است که مسئولیت اجتماعی میتواند بهبود روابط با ذینفعان، افزایش وفاداری مشتریان و بهبود عملکرد مالی سازمانها را بههمراه داشته باشد. این نتایج تأکید میکند که توجه به مسئولیتهای اجتماعی نهتنها ارزش اقتصادی ایجاد میکند، بلکه به بهبود تعاملات اجتماعی و محیطی نیز منجر میشود. نتیجهگیری/ دستاوردها: نتایج پژوهش حاضر نشان داد، استراتژیهای مدیریتی که بر مسئولیت اجتماعی تمرکز دارند، بهطور قابلتوجهی میتوانند به بهبود عملکرد مالی و اجتماعی شرکتها کمک کنند. ادغام مسئولیتهای اجتماعی در فعالیتهای کسبوکار نهتنها به تقویت روابط با ذینفعان و افزایش وفاداری مشتریان منجر میشود، بلکه زمینهساز بهبود جایگاه اجتماعی و محیطی شرکتها نیز میگردد؛ بنابراین، توصیه میشود کسبوکارها برنامهها و سیاستهای مسئولیت اجتماعی را بهعنوان بخشی از برنامهریزیهای استراتژیک خود قرار دهند. همچنین، آموزش و فرهنگسازی در میان کارکنان برای درک اهمیت مسئولیتهای اجتماعی ضروری است. ایجاد یک فرهنگ سازمانی که در آن مسئولیتهای اجتماعی بهعنوان یک ارزش اساسی شناخته میشود، میتواند به تسهیل اجرای استراتژیهای مسئولیت اجتماعی و افزایش تعهد کارکنان کمک کند. در نهایت، کسبوکارها برای دستیابی به توسعه پایدار، باید مسئولیتهای اجتماعی را در مرکز توجه قرار دهند و بهعنوان بخشی از استراتژیهای بلندمدت خود به آن نگاه کنند؛ چراکه موجب بهبود عملکرد مالی و اجتماعی و ایجاد مزیت رقابتی پایدار خواهد شد.