بررسی عوامل مؤثر بر مشارکت مالکان و ساکنان به‌منظور تأمین مالی کاربری‌های مسکونی طرح نوسازی و بهسازی بافت پیرامون حرم مطهر امام رضا (ع)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری شهرسازی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اصفهان(خوراسگان)، اصفهان،ایران

2 گروه شهرسازی، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر اصفهان، اصفهان، ایران

3 گروه شهرسازی، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر اصفهان، اصفهان، ایران

4 گروه شهرسازی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد اصفهان (خوراسگان)، اصفهان، ایران

doi
10.22108/ue.2021.121523.1133
چکیده

یکی از مهم‌ترین و حیاتی‌ترین بافت‌های فرسوده در کشور مجموعة پیرامون حرم مطهر حضرت رضا (ع)‌ است که اکنون با گذشت بیش از بیست سال از آغاز طرح نوسازی و بهسازی این بافت، مشارکت‌نکردن مالکان و ساکنان در امر نوسازی و سرمایه‌گذاری از مهم‌ترین چالش‌های پیش روی این طرح عظیم است. بدین منظور عوامل مؤثر بر مشارکت مالکان و ساکنان در تأمین مالی کاربری مسکونی، ازطریق چهار عامل مهم متغیرهای اجتماعی (شامل گویه‌‌های اعتماد اجتماعی و احساس تعلق)، متغیرهای اقتصادی (شامل گویه‌‌های درآمد، مخارج و ارزش ملک مسکونی)، متغیرهای روانشناختی (شامل گویه‌‌های انگیزه‌های روانشناختی برای ماندن در محیط بافت فرسوده و انگیزه‌های روانشناختی برای ترک محیط بافت) و متغیرهای جمعیت‌شناختی (شامل گویه‌‌های سن و تحصیلات) بررسی شدند. گردآوری داده‌ها و اطلاعات با استفاده از روش مصاحبه و پرسشنامه، انجام و حجم نمونه براساس فرمول کوکران با 5 درصد خطا و سطح اطمینان 95 درصد برابر با 508 خانوار انتخاب شد. نتایج حاصل از تحلیل داده‌ها با استفاده از روش‌های آماری رگرسیون چندمتغیره و مدل تحلیل مسیر بیان می‌کنند متغیر‌‌های احساس تعلق به محل زندگی، اعتماد به نهادهای شهری، انگیزه‌های روانشناختی، آشنایی با طرح نوسازی و بهسازی و نگرانی از آیندة مشارکت، اثر مستقیم بر مشارکت دارند و متغیر قدمت سکونت، تأثیر غیرمستقیم بر آن دارد. بیشترین ضریب تخمین زده شده مربوط به اثر منفی اعتماد به نهادهای شهری بر نگرانی از آیندة مشارکت است؛ بنابراین، افزایش اعتماد نه‌تنها به‌طور مستقیم بر مشارکت تأثیر دارد، به‌دلیل کاهش نگرانی از آیندة مشارکت باعث ایجاد انگیزة بیشتر برای مشارکت‌ می‌شود.