فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مقدمه: وجود گرایش کارآفرینانه در سازمان­ها، قابلیت­های پویایی را برای آن‌ها فراهم می‌کند که به نوآوری بیشتر و تحقق و حفظ مزیت‌های رقابتی منجر می‌شود. رویکرد نوآوری باز بر این موضوع تأکید دارد که سازمان­ها می‌باید در کنار ایده‌ها و نوآوری­های داخلی، از نوآوری­های خارج سازمان و بازار نیز به‌خوبی بهره بگیرند. در این راستا، هدف اصلی پژوهش حاضر طراحی مدل توسعۀ کارآفرینی سازمانی با رویکرد نوآوری باز در پالایشگاه گاز استان بوده است. روش­شناسی: در پژوهش حاضر از روش داده‌بنیاد به‌عنوان یک روش کیفی استفاده شده است. جامعه مورد مطالعه، متشکل از خبرگان حوزه کارآفرینی و مدیریت نوآوری در دو بخش دانشگاهی و اجرایی بودند که به‌صورت در دسترس انتخاب شدند. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با ۳۰ نفر از این متخصصان، شامل اعضای هیأت علمی دانشگاه رازی کرمانشاه و مدیران ارشد پالایشگاه گاز شهر ایلام، گردآوری و سپس بر اساس طرح نظام‌مند استراوس و کوربین تجزیه‌وتحلیل شدند. یافته­ها: یافته‌های پژوهش حاکی از آن بود که شرایط علّی شامل رقابت تهاجمی، فرصت‌گرایی کارآفرینانه، اکتساب دانش، توسعۀ منابع نوآوری و کاهش هزینه‌های تقلید بودند. شرایط زمینه‌ای نیز عواملی چون سواد دیجیتال سازمانی، تعهد و مشارکت نیروی انسانی، سیاست‌گذاری نوآورانه، انعطاف‌پذیری مرزهای سازمانی و فرهنگ خلاقیت را در بر می‌گرفت. علاوه بر این، در شرایط مداخله‌گر عواملی همچون فرهنگ داده‌باز، وضعیت نظارت حاکمیتی، سطح حمایت‌های مالی دولت، دیدگاه حاکم نسبت به مشارکت‌های بنیادی و فرآیند تبادل مالکیت فکری شناسایی شد. راهبردها نیز شامل ارتقای مشارکت‌های داخلی و خارجی، توسعۀ شبکه‌های ارتباطی برون‌سازمانی، ارتقای زیرساخت‌های فناورانه، بهبود شاخص‌های رفتار کارآفرینانه، همکاری فعال در شبکه‌های نوآوری محیطی و مدیریت مؤثر دانش بودند. پیامدهای مورد انتظار از اجرای این مدل شامل حاکمیت نوآوری در فرآیندهای سازمانی، ارتقای قابلیت یادگیری سازمان، مدیریت مؤثر تلاطم بازار، بهبود عملکرد نوآورانه و تثبیت عوامل پایدار مزیت رقابتی بودند. نتیجه­گیری/ دستاوردها: با توجه به یافته‌ها می‌توان نتیجه گرفت که توسعۀ کارآفرینی سازمانی با رویکرد نوآوری باز، نیازمند هم‌افزایی و مشارکت بنیادی میان بازیگران کلیدی زیست‌بوم نوآوری باز و همچنین تعدیل یا تقویت برخی متغیرهای ساختاری است؛ بنابراین، تصمیم‌گیرندگان سازمانی می‌توانند با توجه به عوامل شناسایی شده و اتخاذ سیاست‌های مناسب، زمینۀ بهبود شرایط لازم برای دستیابی به این هدف را فراهم آورند.