ارائه الگویی از عوامل حیاتی موفقیت بازاریابی کارآفرینانه در کسبوکارهای اینترنتی
نویسندگان
1 گروه مدیریت، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه حضرت معصومه(س)، قم، ایران.
2 گروه مدیریت، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه حضرت معصومه(س)، قم، ایران.
3 گروه مدیریت، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه حضرت معصومه(س)، قم، ایران.
doi
10.22034/jer.2024.2034054.1144چکیده
مقدمه: یکی از محیطهای در حال نوسان، محیط اینترنت برای کسبوکارهای اینترنتی است. بررسی فعالیتهای تجاری صورت گرفته، انجام بیش از یک میلیارد خرید را در بیش از 34 کشور نشان میدهد که این مسئله از رشد انفجاری کسبوکارهای اینترنتی در سراسر جهان حکایت دارد. نکته مهمی که در اینجا مطرح میشود تواناییهای منحصربهفرد اینترنت برای استفاده از مدلهای بازاریابی جدید کسبوکار، ارزشهای جدید برای مشتری و منابع و منافع متعدد برای کارآفرینان است که وجه تمایز با کسبوکارهای سنتی و فیزیکی است؛ چراکه در کسبوکارهای سنتی و فیزیکی استفاده از مدلهای کسبوکار و ارزشهای جدید محدودتر است. این تمایز در بستر بازاریابی را در کسبوکارهای سنتی و اینترنتی میتوان در رویکرد بازاریابی کارآفرینانه جستجو کرد؛ چراکه بستر بازاریابی کارآفرینانه در کسبوکارهای اینترنتی، اینترنت و در کسبوکارهای سنتی، محیط فیزیکی است و همین امر موجبشده کسبوکارهای اینترنتی با سرعت بیشتری رشد کنند. این در حالی است که تحقیقات زیادی در زمینه نقش بازاریابی کارآفرینانه بهطور ویژه در کسبوکارهای اینترنتی صورت نگرفته است و لزوم توجه به این موضوع احساس میشود. هدف این پژوهش، شناسایی و سطحبندی عوامل حیاتی موفقیت بازاریابی کارآفرینانه در کسبوکارهای اینترنتی است.روششناسی: پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی و از نظر ماهیت روش نیز از نوع آمیخته اکتشافی (کمی-کیفی) است که در بخش کیفی، عوامل حیاتی موفقیت بازاریابی کارآفرینانه در کسبوکارهای اینترنتی شناسایی و در بخش کمی این عوامل سطحبندی شدند. نمونه مورد مطالعه شامل 12 مدیر کسبوکارهای اینترنتی و 10 خبره دانشگاهی فعال در حوزه بازاریابی کارآفرینانه است که به روش گلولهبرفی انتخاب شدند. ابزار گردآوری دادهها در بخش کیفی، مصاحبه نیمه ساختاریافته و در بخش کمی نیز پرسشنامه بود. برای روایی ابزار تحقیق از روایی سازه، روایی محتوا و روایی بیرونی و برای پایایی نیز از ضریب آلفای کرونباخ استفاده شده است.یافتهها: پنج عامل اصلی حیاتی برای موفقیت بازاریابی کارآفرینانه شامل پاسخگویی به محیط، کارآفرینی، منابع، زیرساخت فنی و زیرساخت فکری در قالب 14 مضمون فراگیر و 30 مضمون سازمان دهنده شناسایی شدند. متن مصاحبهها با کمک نرمافزار اطلس، بازیابی و 80 کد اولیه از آنها استخراج شد. مضامین فراگیر شامل ریسکپذیری، فرصتطلبی، نوآوری، رهبری، مشتریمداری، استفاده از منابع، فرهنگ، استراتژی، تاکتیکها، خلق ارزش، فناوری، گستردگی ابزارها، سرمایهگذاری و انعطافپذیری است. برای سطحبندی عوامل شناسایی شده از تکنیک مدلسازی ساختاری- تفسیری استفاده شده است. نتایج سطحبندی نیز نشان داد که گستردگی ابزار، سرمایهگذاری و انعطافپذیری در سطح یک، اهرمسازی منابع در سطح دو، فرهنگ، استراتژی، مشتریمحوری و فناوری در سطح سه، تاکتیک در سطح چهار، پیشرو بودن و ارزشآفرینی در سطح پنج، ریسکپذیری، فرصتطلبی و نوآوری در سطح شش قرار گرفتند.نتیجهگیری/ دستاوردها: با توجه به اهمیت عوامل موفقیت بازاریابی کارآفرینانه، کارآفرینان در کسبوکارهای اینترنتی باید تمرکز خود را بر این عوامل کلیدی متمرکز کرده و الگوهای موفقیت بازاریابی کارآفرینانه را بر اساس آنها تطبیق دهند. این عوامل میتوانند دستاوردهای زیادی را برای کسبوکارهای اینترنتی فراهم کنند و به آنها کمک کنند تا در بازار رقابتی و پویا به موفقیت دست یابند.