تعیین عدد تجمع سورفکتانتهای آنیونی بر اساس تکنیک هدایت سنجی: بهکارگیری تکنیک مدلسازیQSAR-ANN برای پیشبینی عدد تجمع سورفکتانتها
نویسندگان
1 گروه شیمی، دانشکده شیمی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران
2 گروه شیمی، دانشکده شیمی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران
3 گروه شیمی، دانشکده شیمی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران
doi
10.22075/chem.2022.25907.2042چکیده
در این مطالعه، از یک روش مدلسازی جدید با استفاده از مدل QSAR و شبکه عصبی مصنوعی برای پیشبینی عدد تجمع برخی از سورفکتانتهای آنیونی در محلول آبی در دمای 25 درجه سانتیگراد استفاده شده است. عدد تجمع مایسل با استفاده از اندازهگیریهای هدایت الکتریکی و روش اوانس برای سورفکتانتهای آنیونی در محلولهای آبی تعیین شد. اما نتایج به دست آمده با استفاده از این روش، نتایج حاصل از از روش فلورسانس مطابقت خوبی نداشت از آنجائیکه روش فلورسانس روش دقیقتری برای محاسبه عدد تجمع مایسلها میباشد به همین دلیل از نتایج روش فلورسانس در این مطالعه استفاده شد. به منظور ارتباط ساختار مولکولی این سورفکتانتها با عدد تجمع آنها، مطالعه ارتباط کمی ساختار-خاصیت (QSPR) انجام شد. یک مدل شبکه عصبی مصنوعی (ANN) برای پیشبینی عدد تجمع سورفکتانتهای آنیونی با استفاده از چهار مورد از بیش از 3200 توصیفگر مولکولی، محاسبه شده توسط نرمافزار Dragon، به عنوان متغیرهای ورودی، توسعه داده شد. اهمیت توصیفگرهای انتخابی بر اساس روش ANN محاسبه شدند که ترتیب اهمیت آنها بدین صورت می باشد: nC> X5V> MWC05> MWC04. مجموعه کامل 24 سورفکتانت آنیونی به صورت تصادفی به یک مجموعه آموزشی 16 تایی، یک مجموعه آزمایشی 4 تایی و یک مجموعه اعتبارسنجی 4 تایی تقسیم شدند. همچنین از تحلیل رگرسیون خطی چندگانه (MLR) برای ساخت یک مدل خطی با استفاده از توصیفگرهای مشابه استفاده شد. ضریب همبستگی (R2) و ریشه میانگین مربعات خطا (RMSE) مدلهای ANN و MLR (برای کل مجموعه دادهها) به ترتیب 94/0، 99/4 و 82/0، 38/8 بود. R2بالاتر روش ANN نشان داد که رابطه بین توصیفگرها و عدد تجمع ترکیبات، غیرخطی است.