فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مقدمه: پژوهش حاضر با هدف ارائه مدلی برای تاب‌آوری کسب‌وکارهای مبتنی بر کارآفرینی اجتماعی انجام شده است تا بتواند چارچوبی کاربردی برای تقویت ظرفیت‌های این شرکت‌ها در مواجهه با چالش‌ها و بهره‌برداری از فرصت‌ها ارائه دهد. روش‌شناسی: این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر رویکرد آمیخته (کیفی و کمی) است. در مرحله کیفی پژوهش، ابتدا با مطالعه عمیق و نظام‌مند متون و اسناد علمی و تحلیل آن‌ها به روش تحلیل مضمون، عوامل اولیه مؤثر بر تاب‌آوری کسب‌وکارهای کارآفرینی اجتماعی شناسایی شدند. سپس، این عوامل با استفاده از روش دلفی و مشارکت 11 نفر از خبرگان که به‌شیوه نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند، پالایش و نهایی گردیدند. درمرحله کمی، به‌منظور اعتبارسنجی مدل کیفی، داده‌ها از طریق پرسش‌نامه و از نمونه‌ای متشکل از 210 نفر از مدیران و کارشناسان فعال درحوزۀ کارآفرینی اجتماعی که به روش نمونه‌گیری دردسترس انتخاب شدند، جمع‌آوری گردید. تحلیل داده‌های کمی با استفاده از روش تحلیل عاملی تأییدی و به‌کمک نرم‌افزار Amos نسخه 24 انجام شد تا ساختار عاملی مدل و روابط بین متغیرها مورد آزمون و تأیید قرار گیرد. یافته‌ها: نتایج حاصل از تجزیه و تحلیل داده‌ها منجر به شناسایی 65 شاخص در قالب هشت بعد اصلی تاب‌آوری برای کسب‌وکارهای مبتنی بر کارآفرینی اجتماعی شد. این ابعاد عبارت از: سرمایۀ انسانی و توانمندسازی سازمانی، چابکی و سازگاری استراتژیک، تاب‌آوری جامعه و مسئولیت اجتماعی، رقابت در بازار و تعامل با مشتری، پایداری و سازگاری محیطی، مشارکت و تعامل با ساختارهای سیاسی و حاکمیتی، نوآوری برای تأثیر اجتماعی و پیشرفت فناوری، توسعه کارآفرینی و سرمایه‌گذاری‌های اجتماعی هستند. نتیجه‌گیری/ دستاوردها: یافته‌های این پژوهش بر اهمیت ایجاد ساختارهای سازمانی منعطف و چارچوب‌های مدیریت استراتژیک برای تقویت تاب‌آوری در کسب‌وکارهای کارآفرینی اجتماعی تأکید می‌کند. نتایج نشان می‌دهد که تاب‌آوری این شرکت‌ها مستلزم رویکردی چندبعدی است که در آن، عوامل درون‌سازمانی همچون توانمندسازی نیروی انسانی و چابکی استراتژیک، با عوامل برون‌سازمانی مانند تعامل با ذی‌نفعان، مسئولیت‌پذیری اجتماعی و پایداری زیست‌محیطی درهم تنیده می‌شوند. همچنین، این پژوهش بر نقش کلیدی نوآوری و فناوری در ایجاد راه‌حل‌های پایدار برای چالش‌های اجتماعی و زیست‌محیطی تأکید می‌ورزد. دستاوردهای این مطالعه می‌تواند به‌عنوان راهنمایی برای مدیران و سیاست‌گذاران در جهت طراحی و اجرای برنامه‌های تقویت تاب‌آوری کسب‌وکارهای کارآفرینی اجتماعی مورداستفاده قرار گیرد. علاوه براین، مدل ارائه شده، چارچوبی نظری برای پژوهش‌های آتی درزمینۀ تاب‌آوری سازمانی و کارآفرینی اجتماعی فراهم می‌آورد. درنهایت، این پژوهش بر ضرورت همکاری و هم‌افزایی میان بخش‌های مختلف جامعه، از جمله کسب‌وکارها، دولت، سازمان‌های مردم‌نهاد و دانشگاه‌ها، برای دستیابی به اهداف توسعه پایدار و ایجاد اکوسیستمی حمایتگر برای کارآفرینی اجتماعی تأکید می‌کند.