تدوین الگوی خطمشیگذاری توسعۀ کارآفرینی در کمیتة امداد امام خمینی(ره) استان سیستان و بلوچستان
نویسندگان
1 گروه مدیریت دولتی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران.
2 گروه مدیریت دولتی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران.
3 گروه مدیریت دولتی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران.
doi
10.22034/jer.2024.715355چکیده
مقدمه: توسعة کارآفرینی یکی از نیازهای جدی کشور و فرآیندی حیاتی در رشد و توسعة اقتصادی است. کمیتة امداد امام خمینی(ره) بهعنوان مهمترین نهاد حمایتی، نقش مؤثری درجهت مقابله با ابعاد گوناگون فقر در جامعه ازطریق ایجاد اشتغال دارد. درحال حاضر که اقتصاد کشور گرفتار نارساییها، کمبودها و سوء مدیریتهایی است که منجر به وضعیت ناهنجار بیکاری، کمبود تولید ناخالص داخلی، کاهش قدرت سرمایهگذاری دولت، ضعف در صادرات غیرنفتی و مشکلاتی از این قبیل شده است، رشد کارآفرینی و فرهنگ کارآفرینانه میتواند موجب بهبود شرایط کنونی اقتصاد کشور شود. هدف پژوهش حاضر طراحی الگوی خطمشیگذاری توسعة کارآفرینی در کمیتة امداد امام خمینی(ره) در استان سیستان و بلوچستان بود. روششناسی: پژوهش حاضر از نظر پارادایم کیفی و به روش تحلیلمضمون انجام شد. در این پژوهش، با استفاده از مطالعات کتابخانهای و مصاحبه، عوامل تشکیلدهندة الگوی خطمشیگذاری توسعة کارآفرینی شناسایی شدند. جامعة موردمطالعة پژوهش پانزده نفر از خبرگان درحوزۀ کارآفرینی شامل مدیران و مسئولین باتجربه و باسابقه در کمیتة امداد امام خمینی(ره) استان سیستان و بلوچستان و استادان حوزۀ کارآفرینی در دانشگاه سیستان و بلوچستان بودند که به کمک روش نمونهگیری هدفمند (گلوله برفی) انتخاب شدند. با استفاده از روش تحلیلمضمون، چهار متغیر اصلی، نوزده مؤلفه و 132 شاخص شناسایی شدند و عوامل شناسایی شده با استفاده از رویکرد دلفی به تأیید خبرگان رسید. یافتهها: چهار متغیر اصلی شامل (متغیر بنیادین- ساختاری، متغیر زمینهای- موقعیتی، متغیر میانجی- واسطهای و متغیر پیامدها) بودند. متغیر بنیادین- ساختاری شامل مؤلفههای (شناسایی و تعیین نیاز مددجویان، شرایط سیاسی- قانونی، شرایط فرهنگی- اجتماعی، ابزارهای اطلاعرسانی و آگاهیبخشی)، متغیر زمینهای- موقعیتی شامل مؤلفههای (ساختار نهادی و تأثیر نهادهای خطمشیگذار، فناوری اطلاعات و ارتباطات، ابزارهای آموزشی و توانمندسازی، ابزارهای دانش و اشاعة دانش، ارزیابی پیشبینانه، ارزیابی واکنش بهموقع، ارزیابی بازدارنده)، متغیر میانجی- واسطهای شامل مؤلفههای (نحوۀ هماهنگی نهادها، ابزارهای اقتصادی و مالی، ابزارهای تشویقی و انگیزشی، ابزارهای نظارتی، رویههای پیادهسازی) و متغیر پیامدها شامل مؤلفههای (پیامدهای اقتصادی، پیامدهای فرهنگی، پیامدهای اجتماعی) بودند. نتیجهگیری/ دستاوردها: کمیتۀ امداد امام خمینی(ره) مهمترین سازمان حمایتی درحوزۀ اشتغال و خودکفایی در کشور است. مدیران اجرایی کمیتۀ امداد میتوانند با استفاده از عوامل تشکیلدهندة الگوی خطمشی توسعة کارآفرینی که در پژوهش حاضر شناسایی شدهاند، خطمشی توسعة کارآفرینی را در کمیتة امداد تدوین کنند و خطمشیهای روشن و عملی جهت رسیدن به اهداف اشتغالزایی و کارآفرینی داشته باشند؛ لذا پیشنهاد میشود کمیتة امداد امام خمینی(ره) جهت پاسخگویی بهتر به مسائل، از الگوی خطمشیگذاری طراحی شده در پژوهش حاضر بهرهبرداری کند. بستر مناسبی جهت افزایش حمایتگریهای اجتماعی فراهم سازد و شرایط اقتصادی و اجتماعی مددجویان را از طریق فعالیتهای کارآفرینانه ارتقا بخشد.
