فراتحلیل عوامل مؤثر بر کارآفرینی سازمانی در ایران
نویسندگان
1 گروه مدیریت بازرگانی، دانشکده مدیریت، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران.
2 گروه مدیریت منابع انسانی، دانشکده مدیریت، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران.
3 گروه مدیریت بازرگانی، دانشکده مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
doi
10.22034/jer.2024.2035329.1155چکیده
مقدمه: دنیای امروزی بهدلیل گسترده شدن فناوریها و ابزارها و دسترسی راحتتر به آنها، بهشدت رقابتی شده است. در محیطهایی که بهشدت درحال تغییر و تحول هستند، دانش یکی از منابع مهم خلق ارزش محسوب میشود که میتواند منجر به توسعه و تداوم مزیت رقابتی شود. مزیت رقابتی بهواسطه استفاده شرکتها از ظرفیتها و منابعشان سبب موقعیت سازمانی منحصربهفردی میشود که میتواند منجر به تمایز آنها از رقبا شود. سازمانها برای ماندن دراین عرصه باید تواناییهای لازم را کسب کرده و تحولاتی را بهوجود آورند. یکی از منابع مهم برای ایجاد تحول و بقای سازمان و رسیدن به اهدف و رسالتهای سازمانی، نوآوری و کارآفرینی است که خود زمینه را برای مزیت رقابتی و متمایز شدن سازمان از رقبا فراهم میآورد. این امر سبب بقای سازمان در محیطهای متغیر کنونی میشود. هدف این پژوهش شناسایی پیشایندهای کارآفرینی سازمانی با استفاده از رویکرد فراتحلیل بود. روششناسی: پژوهش حاضر ازنظر هدف، توصیفی و ازنظر نوع استفاده، کاربردی و ازنظر نوع رویکرد، کمی بود. جامعه موردبررسی پژوهش، شامل مقالات چاپ شده درزمینۀ کارآفرینی سازمانی در کلیه مجلات علمی – پژوهشی داخل کشور از سال 1390 تا سال 1403 بود که 55 مورد بااستفاده از روش نمونهگیری غیرتصادفی هدفمند بهعنوان نمونه وارد فرایند فراتحلیل شدند. پژوهشهای منتخب با استفاده از نرمافزار CMA2 (نرمافزار جامع فراتحلیل) مورد تحلیل قرار گرفتند. پایایی پژوهش شامل پایایی شناسایی ازطریق توافق داوران در انتخاب پژوهشها و طبقهبندی آنها، پایایی کدگذاری ازطریق توافق داوران درباره استفاده از مفاهیم خاص برای کدگذاری متغیرها و پایایی سطح معنیداری و اندازه اثر ازطریق توافق در محاسبات اندازه اثر بین دو فراتحلیلگر به دست آمد. یافتهها: یافتهها نشان دادند که ازبین عوامل مؤثر بر کارآفرینی سازمانی، بهترتیب متغیرهای ظرفیت سرمایۀ فکری (886/0)، جذب دانش (802/0)، چابکی سازمانی (753/0)، هوش سازمانی (743/0)، رهبری معنوی (737/0)، رهبری خدمتگزار (682/0)، جو خلاقیت (632/0)، سلامت سازمانی (622/0)، کیفیت زندگی کاری (608/0)، فرهنگ انطباقپذیری (587/0)، ساختار سازمانی (554/0)، قابلیت بازاریابی (516/0) و سرمایۀ اجتماعی (508/0) دارای اندازه اثر زیاد (بالای 5/0) بودند. نتیجهگیری/ دستاوردها: متغیرهای ظرفیت سرمایۀ فکری، جذب دانش، چابکی سازمانی، هوش سازمانی، رهبری معنوی، رهبری خدمتگزار، جو خلاقیت، سلامت سازمانی، کیفیت زندگی، فرهنگ انطباقپذیری، ساختار سازمانی، قابلیت بازاریابی و سرمایۀ اجتماعی بهترتیب از مهمترین پیشایندهای کارآفرینی سازمانی هستند. انجام این فراتحلیل میتواند برنامهریزی برای ارتقای کارآفرینی سازمانی در کشور را دقیقتر و عملیاتیتر نماید؛ بهگونهای که بهجای برنامهریزی برای طیف وسیعی از پیشایندها، بر متغیرهایی تمرکز دارد که دارای اهمیت بیشتری هستند.