مفهومسازی زیستبوم کارآفرینی دیجیتال در ایران: تلاشی برای توسعه استارتآپهای ورزشی
نویسندگان
1 گروه تربیت بدنی، واحد بندر انزلی، دانشگاه آزاد اسلامی، بندرانزلی، ایران.
2 گروه تربیت بدنی، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران.
3 گروه تربیت بدنی، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران.
doi
10.22034/jer.2025.2049577.1242چکیده
مقدمه: توسعه و موفقیت استارتآپها بهویژه استارتآپهای ورزشی باتوجهبه نوپا بودن، توجه گستردهای را بهخود جلب کرده است و بسیاری از پژوهشگران در تلاش هستند تا مسائل و راهبردهای موفقیت و عدم موفقیت استارتآپها را مشخص کنند. شواهد موجود بیانگر وضعیت نابسامان زیستبوم کارآفرینی ورزشی در کشور است؛ ازاینرو، بازنگری در نظام ساختاری و کارکردی زیستبوم در صنعت ورزش ضرورت دارد. در کشور ایران بهعلت وجود نیروهای جوان و دانشآموخته که البته تعداد قابلتوجهی ازآنان بیکارند، کسبوکارهای نوپا میتوانند زمینه مناسبی برای ایجاد اشتغال فراهم آورند. هدف ازاین پژوهش، مفهومسازی الگوی زیستبوم کارآفرینی دیجیتال با تأکید بر توسعه استارتآپهای ورزشی در ایران بود. روششناسی: روش پژوهش از نوع کیفی بود که بااستفاده از رویکرد دادهبنیاد بهشیوه نظاممند انجام شد. مشارکتکنندگان در پژوهش شامل پژوهشگران و اساتید دانشگاهی متخصص درحوزۀ کارآفرینی و استارتآپ، صاحبان استارتآپها بهخصوص استارتآپهای شکستخورده و کارآفرینان ورزشی بودند. مصاحبهشوندگان به تعداد قابل کفایت، بهصورت هدفمند تا رسیدن به اشباع نظری انتخاب شدند ( 15 نفر). ابزار پژوهش شامل مصاحبههای اکتشافی نیمهساختارمند بود. روایی ابزار براساس شایستگی عملی، اعتبار حقوقی و علمی نمونه، نظر خبرگان و توافق بین مصححان ارزیابی و تأیید گردید. جهت تحلیل یافتهها از روش کدگذاری مفهومی چندمرحلهای (باز، محوری و انتخابی) با رویکرد دادهبنیاد بهره برده شد.یافتهها: براساس یافتههای پژوهش، 76 مفهوم، 30 بعد، نه منظر و شش مقوله اصلی شناسایی شد. براساس نتایج پژوهش تکنولوژی و نوآوری، تحقیق و توسعه بهعنوان شرایط علّی؛ زیستبوم کارآفرینی ورزشی دیجیتال بهعنوان پدیده محوری؛ حمایت دولتی و قوانین و دسترسی به سرمایه بهعنوان عوامل زمینهای؛ پذیرش شکست و فرهنگ یادگیری بهعنوان عوامل مداخلهگر؛ شبکهسازی و همکاریهای استراتژیک، بازاریابی و دستیابی به مشتری بهعنوان راهبردها و توسعۀ کارآفرینی دیجیتال و راهاندازی استارتآپها بهعنوان پیامدها شناسایی شدند. نتیجهگیری/ دستاوردها: براساس یافتههای پژوهش میتوان گفت که قوانین راهاندازی کارآفرینی دیجیتال و کسبوکارهای نوپای ورزشی باید بهدور از پیچیدگی باشد و کارآفرینان بتوانند فعالیت خود را با آسودگی بالاتری شروع کنند. حامیان مالی برای رشد استارتآپهای ورزشی درحوزۀ دیجیتال جذب شوند تا برای فعالیت بتوان از منابع مالی لازم استفاده کرد. همچنین برای موفقیت بیشتر استارتآپهای ورزشی درحوزۀ کارآفرینی دیجیتال باید فعالان این عرصه مانند دانشگاهها و گروههای دانشبنیان برای عملکرد بهتر بهصورت شبکهسازی و ایجاد تیم کاری با همدیگر تفاهم داشته باشند تا بتوانند خدمات جامعتر و باکیفیتی را به مشتریان خود ارائه کنند.