مفهوم‌سازی زیست‌بوم کارآفرینی دیجیتال در ایران: تلاشی برای توسعه استارت‌آپ‌‌های ورزشی

نویسندگان

1 گروه تربیت بدنی، واحد بندر انزلی، دانشگاه آزاد اسلامی، بندرانزلی، ایران.

2 گروه تربیت بدنی، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران.

3 گروه تربیت بدنی، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران.

doi
10.22034/jer.2025.2049577.1242
چکیده

مقدمه: توسعه و موفقیت استارت­آپ­ها به‌ویژه استارت­آپ­های ورزشی باتوجه‌به نوپا بودن، توجه گسترده­ای را به‌خود جلب کرده است و بسیاری از پژوهشگران در تلاش هستند تا مسائل و راهبردهای موفقیت و عدم موفقیت استارت­آپ­ها را مشخص کنند. شواهد موجود بیانگر وضعیت نابسامان زیست‌بوم کارآفرینی ورزشی در کشور است؛ ازاین‌رو، بازنگری در نظام ساختاری و کارکردی زیست‌بوم در صنعت ورزش ضرورت دارد. در کشور ایران به‌علت وجود نیروهای جوان و دانش‌آموخته که البته تعداد قابل‌توجهی ازآنان بیکارند، کسب‌و‌کارهای نوپا می‌توانند زمینه مناسبی برای ایجاد اشتغال فراهم آورند. هدف ازاین پژوهش، مفهوم‌سازی الگوی زیست‌بوم کارآفرینی دیجیتال با تأکید بر توسعه استارت­آپ­های ورزشی در ایران بود.  روش‌شناسی: روش پژوهش از نوع کیفی بود که بااستفاده از رویکرد داده‌بنیاد به‌شیوه نظام‌مند انجام شد. مشارکت‌کنندگان در پژوهش شامل پژوهشگران و اساتید دانشگاهی متخصص درحوزۀ کارآفرینی و استارت‌آپ، صاحبان استارت‌آپ­ها به‌خصوص استارت‌آپ‌های شکست‌خورده و کارآفرینان ورزشی بودند. مصاحبه‌شوندگان به تعداد قابل کفایت، به‌صورت هدفمند تا رسیدن به اشباع نظری انتخاب شدند ( 15 نفر). ابزار پژوهش شامل مصاحبه‌های اکتشافی نیمه‌ساختارمند بود. روایی ابزار براساس شایستگی عملی، اعتبار حقوقی و علمی نمونه، نظر خبرگان و توافق بین مصححان ارزیابی و تأیید گردید. جهت تحلیل یافته‌ها از روش کدگذاری مفهومی چندمرحله‌ای (باز، محوری و انتخابی) با رویکرد داده‌بنیاد بهره برده شد.یافته‌ها: براساس یافته‌های پژوهش، 76 مفهوم، 30 بعد،  نه منظر و شش مقوله اصلی شناسایی‌ شد. براساس نتایج پژوهش تکنولوژی و نوآوری، تحقیق و توسعه به‌عنوان شرایط علّی؛ زیست‌بوم کارآفرینی ورزشی دیجیتال به‌عنوان پدیده محوری؛ حمایت دولتی و قوانین و دسترسی به سرمایه به‌عنوان عوامل زمینه­ای؛ پذیرش شکست و فرهنگ یادگیری به‌عنوان عوامل مداخله‌گر؛ شبکه‌سازی و همکاری‌های استراتژیک، بازاریابی و دست‌یابی به مشتری به‌عنوان راهبردها و توسعۀ کارآفرینی دیجیتال و راه‌اندازی استارت­آپ­ها به‌عنوان پیامدها شناسایی شدند.  نتیجه‌گیری/ دستاوردها: براساس یافته‌های پژوهش می­توان گفت که قوانین راه‌اندازی کارآفرینی دیجیتال و کسب‌وکارهای نوپای ورزشی باید به‌دور از پیچیدگی باشد و کارآفرینان بتوانند فعالیت خود را با آسودگی بالاتری شروع کنند. حامیان مالی برای رشد استارت­آپ­های ورزشی درحوزۀ دیجیتال جذب شوند تا برای فعالیت بتوان از منابع مالی لازم استفاده کرد. همچنین برای موفقیت بیشتر استارت­آپ­های ورزشی درحوزۀ کارآفرینی دیجیتال باید فعالان این عرصه مانند دانشگاه‌ها و گروه‌های دانش‌بنیان برای عملکرد بهتر به‌صورت شبکه‌سازی و ایجاد تیم کاری با همدیگر تفاهم داشته باشند تا بتوانند خدمات جامع‌تر و باکیفیتی را به مشتریان خود ارائه کنند.