فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مقدمه: نوآوری فرایند، زیرمجموعه‌ای از نوآوری است که به بهبود یا پیکربندی مجدد روش‌های تولید، گردش کار یا تکنیک‌ها مربوط می‌شود. هدف نوآوری فرایند، بهینه‌سازی روش تولید یا تحویل کالاها یا خدمات موجود است. اهمیت نوآوری فرایند، در پتانسیل آن برای ساده‌کردن عملیات، کاهش هزینه‌ها، به‌حداقل ‌رساندن مصرف منابع و بهبود بهره‌وری و کیفیت کلی است. درحوزه کشاورزی، نوآوری به‌عنوان یک تسهیلگر برای تحول، تقویت کارایی، پایداری و انعطاف‌پذیری در سامانه‌های تولید عمل می‌کند. نوآوری فرایندی در تولید و فراوری نیشکر برای پرداختن به چالش‌های چندوجهی پیشروی صنعت، از جمله نوسانات تقاضای بازار، تخریب محیط‌زیست و نیز نابرابری‌های اقتصادی- اجتماعی، حیاتی است. با پذیرش نوآوری، ذی‌نفعان می‌توانند بهره‌وری را افزایش دهند، استفاده از منابع را بهینه کنند، اثرات محیط‌زیستی را کاهش دهند و درنتیجه، پایداری و انعطاف‌پذیری طولانی‌مدت بخش نیشکر را تضمین کنند. دراین‌راستا، پژوهش حاضر باهدف تبیین مؤلفه‌های بومی تولید و فراوری نیشکر با تأکید بر نوآوری‌های فرایندی طراحی و انجام شد.روش‌شناسی: در این مطالعه از رویکرد کیفی فراترکیب سندلوسکی و بارسو استفاده شده است. فرایند پژوهش با بررسی نظام‌مند 405 مقاله اولیه آغاز و درنهایت، 33 مقاله مرتبط باهدف پژوهش انتخاب گردیده است، معیارهای ورود مقالات منتشـر شده در حوزه تولید و فراوری نیشکر در فاصله زمانی سال‌های 2010 تا 2023 بوده است. برای اعتبارسنجی الگوی پیشنهادی و افزایش مقبولیت از روش دلفی فازی توسط خبرگان این حوزه بهره گرفته شده و نتایج به ‌دست ‌آمده ازسوی خبرگان نیز تأیید و بازبینی شده است.یافته‌ها: یافته‌ها نهایی پژوهش در دلفی فازی، دست‌یابی به 57 شاخص کلیدی بومی در قالب چهار فرایند کاشت، داشت، برداشت و فراوری، را نشان داد. همچنین براساس یافته‌های پژوهش می‌توان نتیجه گرفت که تلفیق سامانه‌های دانش بومی با نوآوری‌ها برای افزایش پایداری، انعطاف‌پذیری و فراگیری در صنعت نیشکر اهمیت دارد و نیاز به تلاش‌های مشترک بین ذی‌نفعان برای تقویت نوآوری، ترویج تبادل دانش و توسعه راهبُردهای جامع برای پیشبرد پایداری و شکوفایی بخش نیشکر است.  نتیجه‌گیری/ دستاوردها: برمبنای یافته‌های پژوهش می‌توان نتیجه گرفت که اهمیت نوآوری در فرایند تولید نیشکر را نمی‌توان نادیده گرفت؛ زیرا به‌عنوان یک تسهیلگر برای افزایش بهره‌وری، پایداری و انعطاف‌پذیری در صنعت عمل می‌کند. براین‌اساس پیشنهاد می‌شود، بستری بین‌رشته‌ای برای همکاری و تبادل دانش باهدف تلفیق سامانه‌های دانش بومی با نوآوری‌های نوین در فرایند تولید نیشکر ایجاد شود تا امکان گفتگو بین پژوهشگران، سیاست‌گذاران، بازیگران صنعت و جوامع محلی برای ایجاد و اجرای راه‌حل‌های نوآورانه متناسب با نیازها و زمینه‌های خاص تولیدکنندگان نیشکر تسهیل شود.