تأثیر جهتگیری محیطزیستی بر عملکرد تجاری کسبوکار الکترونیکی با نقش میانجی آمیخته بازاریابی سبز و راهبردهای محیطزیستی
نویسندگان
1 گروه مدیریت، دانشکده علوم انسانی. دانشگاه آزاد اسلامی، اردبیل، ایران.
2 گروه مدیریت، دانشگاه جامع علمی و کاربردی، تهران، ایران.
3 عضو هیأت مؤسس انجمن علمی بازاریابی گلستان، گرگان، ایران.
doi
10.22034/jer.2024.2025551.1092چکیده
مقدمه: امروزه دنیا با چالشهای محیطزیستی مواجه شده و نگرانیهایی درمورد چگونگی استفاده از منابع بهوجود آمده است. ازآنجاییکه امروزه عملکرد محیطزیستی بنگاهها و پیروی از قوانین محیطزیستی بهعنوان یک مزیت رقابتی برای بنگاهها محسوب میشود و ازطرفی بازاریابی سبز با اعمال نقش مسئولیت اجتماعی- محیطزیستی در شرکتها بهمنظور دستیابی به توسعۀ پایدار، سعی در کاهش اثرات نهایی خود بر محیطزیست دارد؛ ازاینرو، درشرایطیکه موضوعات «سبز» برای تصمیمگیرندگان شرکتی اهمیت فزایندهای پیداکرده است، هدف از پژوهش حاضر بررسی تأثیر جهتگیری محیطزیستی بر عملکرد تجاری کسبوکار الکترونیکی با نقش میانجی آمیخته بازاریابی سبز و استراتژیهای محیطزیستی است.روششناسی: جامعۀ آماری پژوهش شامل تمام کارکنان و مدیران شرکتهای فعال در کسبوکارهای کوچک و متوسط درحوزۀ الکترونیک به تعداد 235 نفر بودند. حجم نمونۀ آماری بااستفاده از جدول کرجسی و مورگان به تعداد 144 نفر به دست آمد که بهصورت تصادفی دردسترس انتخاب شدند. ابزار جمعآوری دادهها در این پژوهش پرسشنامه بود. پرسشنامه در سه بخش، نامه همراه، اطلاعات جمعیتشناختی و پرسشهای اصلی تنظیم گردید. در بخش اول، تحتعنوان نامه همراه، علاوه بر بیان عنوان پژوهش، هدف از گردآوری اطلاعات بهوسیله پرسشنامه و ضرورت همکاری صمیمانه پاسخدهندگان در تکمیل پرسشنامه توضیح داده شد. بخش جمعیتشناختی شامل پرسشهایی درمورد مشخصات عمومی پاسخدهندگان ازقبیل جنسیت، وضعیت تأهل، تحصیلات و سن بود. آخرین بخش نیز شامل پرسشهایی درمورد متغیرهای اصلی پژوهش بود که از مقیاسهای استاندارد بهره گرفته شد. روایی پرسشنامه با استفاده از معیارهای روایی همگرا و واگرا و پایایی آن نیز با ضریب آلفای کرونباخ بررسی گردید. تجزیهوتحلیل دادهها با کمک نرمافزارهای SPSS و PLS انجامگرفته است.یافتهها: نتایج تجزیهوتحلیل دادهها نشان داد که جهتگیری محیطزیستی بر عملکرد شرکت تأثیر مثبت و معناداری دارد. جهتگیری محیطزیستی بر بازاریابی سبز تأثیر مثبت و معناداری دارد. جهتگیری محیطزیستی بر استراتژی سازگار با محیطزیست تأثیر مثبت و معناداری دارد. بازاریابی سبز بر عملکرد تجاری تأثیر مثبت و معناداری دارد. استراتژی سازگار با محیطزیست بر عملکرد تجاری تأثیر مثبت و معناداری دارد. جهتگیری محیطزیستی نقش واسطهای بین بازاریابی سبز و عملکرد تجاری شرکت دارد. درنهایت، نقش واسطهای جهتگیری محیطزیستی بین راهبرد سازگاری و عملکرد تجاری شرکت تأیید شد.نتیجهگیری/ دستاوردها: با توجه به نتایج به دست آمده از این پژوهش، پیشنهادهایی به صاحبان مشاغل و فعالان در حوزه کسبوکار ارائه میشود تا بهمنظور بهبود عملکرد خود درحوزه فروش و رشد و توسعه بازار خود، علاوه بر اتخاذ استراتژیهای مناسب درحوزههای عملیاتی نظیر استراتژی بازاریابی مناسب، جهتگیری اصولی و صحیحی درخصوص محیطزیست نیز موردتوجه قرار دهند.