تلفیق اجتماعی مهاجران در محیط کسبوکار
نویسندگان
1 گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده مدیریت کشاورزی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران.
2 گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده مدیریت کشاورزی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران
doi
10.22034/jer.2024.2030400.1124چکیده
مقدمه: یکی از ارکان هر زیستبوم کسبوکار، سرمایۀ انسانی است که انباشت آن ازطریق پرورش و جذب نیروی کار ماهر، میتواند عاملی کلیدی برای رشد بهرهوری و توسعۀ اقتصادی مناطق و کشورها باشد. دراین بین، مهاجرت، نوعی پویایی جمعیتشناختی و تحرک جغرافیایی نیروی کار است که موجب تنوعبخشی و درنتیجه، زایش و بروز ایدههای جدید و تأمین نیروی کار موردنیاز در زیستبومهای پذیرنده مهاجر میشود. این پژوهش بهشیوه آمیخته از نوع اکتشافی باهدف شناسایی سازوکارهای تلفیق اجتماعی مهاجران در محیط کسبوکار در استان گلستان به انجام رسید.روششناسی: این پژوهش ازمنظر گردآوری دادهها از نوع میدانی، ازمنظر کنترل متغیرها از نوع غیرآزمایشی و ازلحاظ هدف، کاربردی است. بهلحاظ روششناسی، طرح آمیخته این پژوهش از نوع اکتشافی، الگوی توسعه ابزار (تأکید بر کمی) است. اطلاعات لازم از 15 نفر از خبرگان بهشیوه کاری، همانند کنفرانس دلفی گردآوری شد. این پژوهش در دو مرحله کلی به انجام رسید. در مرحله اول، برمبنای روش گروه کانونی، ۳۳ سازوکار شناسایی و اولویتبندی شد. برخی از این سازوکارها درسطح کسبوکار و برخی دیگر، درسطح زیستبوم قابل پیگیری هستند. در مرحله دوم، نیز با انجام الگوسازی ساختاری تفسیری، به سطحبندی سازوکارهای شناسایی شده پرداخته شد.یافتهها: براساس یافتهها، سازوکارها در 11 سطح شناسایی شدند. درسطح اول (بالاترین سطح) سازوکارهایی قرار گرفتهاند که نشاندهندۀ اثرپذیری و اهمیت بالای آنها است (نظیر، تلفیق ملاحظات ویژه حمایت از نیروی کار مهاجر در قوانین و مقررات مربوطه). درسطح آخر (یازدهم) سازوکارهایی قرار دارند که همانند سنگ زیربنای تلفیق اجتماعی مهاجران هستند، شامل برگزاری تورهای آشنایی با اجتماع محلی، جلسات مشورتی اختصاصی و رویدادهای دورهمی برای مهاجران و خانوادههای آنها، کمکهای مالی و ارایه امکانات، پرداخت بهموقع حقوق، اعلام بهموقع خاتمه کار، ترغیب هماهنگی و همکاری واحدهای صنفی برای تبادل و جابجایی نیروی کار مهاجر. با توجه به اینکه تلفیق اجتماعی نیروی کار مهاجر باهدف تابآوری، سازگاری و بهرهوری آنها درچند سطح رخ میدهد، لذا مطابق یافتههای پژوهش، نیاز است سازوکارهای شناسایی شده بهتفکیک سطوح مربوطه دستهبندی و طرح شود. لازم به ذکر است، این طبقهبندی چندسطحی نه بهمعنای تمایز و جدابودگی اقدامات، بلکه مؤید هماهنگی بین سطوح مختلف برای تحقق ادغام و تلفیق اجتماعی نیروی کار مهاجر است.نتیجهگیری/ دستاوردها: نتایج این پژوهش میتواند برای سازمانهای دولتی ازجمله ادارات کار استانی بهویژه در نواحی که با سرریز نیروی کار مهاجر مواجه هستند، جهت سیاستگذاری تلفیق بهتر نیروی کار مهاجر در محیط کسبوکار مورد استفاده قرار گیرد.