فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مقدمه: کسب‌وکارهای روستایی به‌دلیل ماهیت اشتغال‌زایی و توسعه خلاقیت‌ها می‌توانند نقش به‌سزایی در ایجاد حس امید و تعلق مکانی در بین روستاییان داشته باشد، درواقع، توسعۀ کسب‌وکارهای روستایی یکی از عوامل مهم در توسعه پایدار کشورها و افزایش کیفیت زندگی جامعۀ روستایی محسوب می‌شوند. این کسب‌وکارها می‌توانند به ایجاد اشتغال، افزایش تولیدات محلی، حفظ فرهنگ و میراث محلی و بهبود زیرساخت‌های روستایی کمک کنند. با این وجود، کسب‌وکارهای روستایی علی‌رغم این‌که از بخش­های حیاتی و ضروری فعالیت­های اقتصادی در مناطق روستایی محسوب می‌شوند، اما تاکنون موردتوجه چندانی قرار نگرفته‌اند و توسعه آن‌ها با موانع و محدودیت‌های مواجه است. در این راستا، پژوهش حاضر با هدف اصلی آسیب‌شناسی و اولویت‌بندی عوامل بازدارنده توسعه کسب‌و‌کارهای روستایی در منظومه روستایی گچساران طراحی و انجام شد.روش‌شناسی: پژوهش حاضر مبتنی بر پارادایم کمی بوده و از لحاظ هدف، کاربردی و از نظر نحوه گردآوری و تحلیل داده‌ها از نوع توصیفی- پیمایشی است. جامعۀ آماری پژوهش، شامل روستاییان دارای کسب‌وکار در شهرستان گچساران بودند. براساس فرمول کوکران تعداد 217 نفر از آن‌ها به‌عنوان حجم نمونه تعیین و به شیوه نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌ای با انتساب متناسب برای مطالعه انتخاب شدند. ابزار پژوهش پرسش‌نامه‌ای محقق‌ساخته بود که روایی آن توسط گروهی از متخصصان و پایایی آن با محاسبۀ ضریب آلفای کرونباخ تأیید شد. به‌منظور تجزیه و تحیل داده‌ها در دو بخش آمار توصیفی و استنباطی از نرم‌افزارهای SPSS نسخه 26 و LISREL نسخه 8/8 استفاده شد.یافته‌ها: نتایج پژوهش نشان داد که به‌ترتیب اولویت عوامل فردی- شخصیتی، روان‌شناختی، موانع محیطی، آموزشی- فرهنگی و موانع اقتصادی به‌عنوان مهم‌ترین موانع توسعه کسب‌وکار از دیدگاه روستاییان موردمطالعه شناسایی شدند. درواقع، می‌توان گفت که اصول حاکم بر جامعۀ روستایی و به‌خصوص خانواده از جمله عدم توانایی صحبت کردن در جمع، ضعف قدرت چانه‌زنی در حرفه و کار و قبول نکردن مسئولیت بر توسعه و اشتغال در کسب‌وکارهای خانگی مؤثر است و از عوامل و دلایل کاهش فعالیت‌های اقتصادی روستاییان (زنان و مردان) به‌شمار می‌رود.نتیجه‌گیری/ دستاوردها: با توجه به شناسایی عوامل بازدارنده کسب‌وکارهای روستایی، می‌توان نتیجه‌گیری کرد که کسب‌وکارهای روستایی به‌دلیل موانع مختلفی نظیر عوامل فردی- شخصیتی، روان‌شناختی، موانع محیطی، آموزشی- فرهنگی و موانع اقتصادی قادر به موفقیت و رشد شایسته نیستند؛ بنابراین، برای توسعۀ کسب‌وکارهای روستایی، باید این موانع را شناسایی کرده و راهکارهای مناسبی را برای غلبه بر آن‌ها ارائه داد. برمبنای نتایج به‌دست‌آمده، تدوین برنامه‌های آموزشی در جامعه روستایی موردمطالعه باهدف ایجاد تحول در باورهای فرهنگی خانواده‌ها و جامعه روستایی نسبت به توانمندی روستاییان، ارائه تسهیلاتی در راستای ایجاد و توسعه کسب‌وکار های کوچک برای روستاییان و شناسایی و معرفی افراد موفق کارآفرین به‌عنوان الگوی موفق را به‌عنوان راهکاری ایجاد کسب‌وکارهای روستایی در سطح منطقه در نظر گرفت.