پیشبینی قصد کارآفرینانه بر مبنای ابعاد هوش مالی: مطالعهای در بین دانشجویان رشته حسابداری
نویسندگان
1 گروه حسابداری، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران.
2 گروه کارآفرینی و توسعه روستایی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران
doi
10.22034/jer.2024.2031156.1128چکیده
مقدمه: در چند دهۀ گذشته واکاوی چگونگی شکلگیری قصد کارآفرینانه دانشجویان به یکی از موضوعات اصلی در پژوهشهای حوزه مدیریت و برنامهریزی آموزشی تبدیل شده است. یکی از ویژگیهای فردی و شخصیتی که نقش قابلتوجهی در تقویت قصد کارآفرینانه دارد، هوش مالی است که در مطالعات پیشین خیلیکم مورد توجه قرار گرفته است. هوش مالی بالا برای کارآفرینی الزامی است؛ زیرا کارآفرینان برای ایجاد کسبوکار جدید با چالشهای مالی مواجه میشوند و باید تصمیمگیریهای مالی آگاهانه داشته باشند. برهمین اساس، هدف پژوهش حاضر بررسی نقش ابعاد هوش مالی در توسعۀ قصد کارآفرینانه دانشجویان رشته حسابداری ایران است. افزون براین، نقش تعدیلگر جنسیت در رابطه بین ابعاد هوش مالی و قصد کارآفرینانه نیز بررسی شده است.روششناسی: جامعۀ آماری پژوهش حاضر شامل تمام دانشجویان رشته حسابداری در نظام آموزش عالی ایران بودند که تعداد 252 نفر از آنان با روش نمونهگیری تصادفی ساده انتخاب گردید. بهمنظور گردآوری دادهها از ابزار پرسشنامه استاندارد آنلاین در قالب طیف پنجدرجهای لیکرت استفاده شد. برای سنجش روایی پرسشنامه از نظرات متخصصان کارآفرینی و مدیریت مالی و حسابداری و روایی سازه (روایی همگرا و تشخیصی) و برای سنجش پایایی آن از ضریب آلفای کرونباخ (α) و پایایی ترکیبی استفاده شد. تحلیل دادهها با استفاده از رهیافت مدلسازی معادلات ساختاری در قالب نرمافزارهای SPSS نسخۀ 27 و SmartPLS نسخۀ سه انجام شد.یافتهها: نتایچ پژوهش در سطح اطمینان 95 درصد نشان داد بُعد هوش پسانداز تأثیر مثبت و معناداری بر قصد کارآفرینانه دانشجویان رشته حسابداری داشت، اما تأثیر ابعاد هوش خرجکردن و پولدادن بر قصد کارآفرینانه دانشجویان تأیید نشد. نتایج تحلیل چندگروهی نیز نشان داد متغیر جنسیت تأثیر ابعاد هوش خرجکردن و پولدادن بر قصد کارآفرینانه دانشجویان رشته حسابداری ایران را تعدیل میکند؛ بهگونهای که تأثیر هوش خرجکردن بر قصد کارآفرینانه در دانشجویان دختر بیشتر از دانشجویان پسر و تأثیر هوش پولدادن بر قصد کارآفرینانه در دانشجویان پسران بیشتر از دختران بود. نتایج این تحلیل، نقش تعدیلگر جنسیت در رابطۀ بین هوش پسانداز کردن و قصد کارآفرینانه را تأیید نکرد.نتیجهگیری/ دستاوردها: نتایج پژوهش حاضر نقش ابعاد هوش مالی در تقویت قصد کارآفرینانه دانشجویان را شفاف کرد؛ بهگونهای که پژوهشگران و سیاستگذاران دولتی و آموزشی میتواند از دستاوردهای نظری و کاربردی این مطالعه استفاده کنند. در واقع، پژوهش حاضر با مشخص کردن چگونگی تأثیرگذاری ابعاد هوش مالی و همچنین، تفاوتهای جنسیتی در رابطه بین ابعاد هوش مالی و قصد کارآفرینانه دانشجویان رشته حسابداری به توسعۀ ادبیات کارآفرینی در این زمینه کمک کرد. افزون براین، به سیاستگذاران دولتی و آموزشی کشور پیشنهاد میشود که مباحث و شیوههای پسانداز کردن و مدیریت درآمدها و مخارج، بودجهبندی مالی و نحوه ارتقای مهارتهای مالی در سرفصلهای آموزشی گنجانده شود. همچنین، با توجه به وجود تفاوتهای جنسیتی در زمینه تأثیر هوش مالی بر قصد کارآفرینانه دانشجویان، لازم است آموزشهای مالی و کارآفرینی با در نظر گرفتن انگیزهها، اهداف و روحیات متفاوت دختران و پسران طراحی و اجرا شود.