فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مقدمه: محیط دیجیتال عرصۀ نسبتاً جدیدی است. بسیاری از زنان کارآفرین برای کارآفرینی، فضای دیجیتال را به فضای فیزیکی ترجیح می‌دهند. افزون براین، حضور زنان در محیط‌های دیجیتال درحال افزایش است. با وجود کاهش موانع در محیط دیجیتال، زنان در این حوزه نیز با بازدارنده‌های متعددی روبه‌رو هستند. در این راستا، هدف پژوهش حاضر، شناسایی عوامل بازدارنده فردی و سازمانی رشد کسب‌و‌کارهای دیجیتال زنان در شهر تهران بود.روش‌شناسی: پژوهش حاضر اکتشافی و از نظر هدف، کاربردی و در گردآوری داده‌ها از نوع تحلیل محتوای کیفی بود. در این پژوهش تکنیک نمونه‌گیری هدفمند تا رشیدن به اشباع نظری بود. براساس اشباع نظری، 15 مصاحبه با زنان کارآفرین صورت گرفت و با استفاده از روش تحلیل مضمون مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.یافته‌ها: طبق یافته‌های پژوهش عوامل بازدارنده رشد کسب‌و‌کارهای دیجیتال زنان در شهر تهران در سطح فردی شامل ویژگی‌های شخصیتی بود که خود در بردارنده عواملی نظیر کمال‌گرایی بیش از حد، صراحت بیش از حد، اعتماد به‌نفس پایین و درون‌گرایی بیش از حد بود. یکی دیگر از عوامل مهم بازدارنده فردی، عامل خانواده بود که خود شامل عدم باور خانواده به فعالیت‌های کارآفرینانه فرد، مخالفت صریح خانواده و رویکرد سنتی به نقش‌های زنان در خانه بود. از دیگر عوامل بازدارنده فردی شناسایی شده اهداف رشد محدود و نبود شبکه‌سازی بود. براساس نتایج پژوهش مشخص شد که عوامل بازدارنده در سطح سازمانی شامل نیروی انسانی، فرهنگ سازمانی جنسیت‌زده، موانع مالی، موانع مرتبط با بازار و ماهیت دیجیتال کسب‌و‌کار بود. عامل بازدارنده اهداف رشد محدود خود شامل مواردی از قبیل اولویت آرامش فردی بر رشد کسب‌وکار و عدم تمرکز بر کسب‌و‌کار بود. همچنین، عامل ماهیت دیجیتال کسب‌و‌کار در سطح سازمانی در بردارنده عواملی مانند عدم آگاهی از اینترنت و فضای دیجیتال در برخی اقشار جامعه، عدم تمایل سرمایه‌گذاران برای سرمایه‌گذاری در کسب‌وکار‌های دیجیتال و عدم دسترسی به برخی از فناوری‌های مدرن بود.نتیجه‌گیری/ دستاوردها: این پژوهش به شناسایی بازدارنده‌های فردی و سازمانی رشد کسب‌و‌کارهای دیجیتال زنان پرداخته است. نتایج پژوهش حاکی از آن بود که اگرچه محیط دیجیتال برخی موانع کارآفرینی زنان را کاهش می‌دهد، اما همچنان بازدارنده‌های قابل‌توجهی برای زنان وجود دارد و بازدارنده‌های کارآفرینی زنان از محیط فیزیکی به محیط برخط نیز منکعس می‌شود. لازم است در راستای بهبود شرایط کسب‌وکار‌های دیجیتال زنان اقداماتی صورت گیرد. از جمله این اقدامات می‌توان به وضع قوانین حمایتی بیشتر توسط دولت برای کسب‌وکار‌های دیجیتال و همچنین، ایجاد بستر مناسب در خصوص فرهنگ‌سازی این حوزه از کسب‌و‌کار زنان اشاره کرد.