فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مقدمه: رویکرد معیشت پایدار در طول سال‌های گذشته بهترین روش برای پرداختن به مسائل فقر و توانمندسازی فقرا بوده و سعی دارد مشکل فقر و آسیب‌پذیری نواحی روستایی را به‌شکلی همه‌جانبه‌نگر و بر محوریت توسعه منابع انسان حل کند. در این راستا، پژوهش حاضر با هدف شناسایی فرصت‌هایی برای راه‌اندازی کسب‌وکارهای کارآفرینانه در راستای دستیابی به معیشت پایدار روستاییان شهرستان مهاباد طراحی و انجام گرفت.روش‌شناسی: برای رسیدن به هدف مورد نظر، از رویکرد ترکیبی (کیفی-کمی) و روش­های دلفی و تحلیل سلسله مراتبی استفاده گردید. جامعۀ موردمطالعه در این پژوهش، متخصصان، صاحب‌نظران، خبرگان و افراد باتجربه در حوزه کارآفرینی روستایی و کشاورزی در شهرستان مهاباد بودند که با استفاده از روش نمونه‌گیری هدفمند، 24 نفر از آنان به‌عنوان اعضای پانل دلفی انتخاب گردیدند. در این پژوهش، پس از سه دور بررسی، نسبت به فرصت‌های راه‌اندازی کسب‌وکارهای کارآفرینانه، اجماع حاصل شد. ابزار اصلی پژوهش در دور اول دلفی، پرسشنامه‌ای با پرسش‌های باز پاسخ، در دورهای دوم و سوم، پرسشنامه با پرسش‌های بسته و باز پاسخ و در مرحله تحلیل سلسله مراتبی، ابزار پژوهش پرسشنامه مقایسات زوجی بود. داده‌ها با استفاده از کدگذاری، تحلیل محتوا و آماره‌های توصیفی در محیط نرم‌افزارهای SPSS، Excel و Expert Choice تجزیه و تحلیل شدند.یافته‌ها: براساس نتایج، توسعه باغات مکانیزه (سیب، انگور، گردو، هلو وغیره)، توسعه واحدهای دامی (سبک و سنگین) کوچک و تولید و فروش لبنیات محلی، احداث واحدهای سردخانه چندمنظوره جهت نگهداری محصولات کشاورزی و دامی و توسعه صنایع فرآوری و بسته‌بندی محصولات کشاورزی، باغی و دامی، به‌عنوان مناسب‌ترین فرصت‌ها برای راه‌اندازی کسب‌وکارهای کارآفرینانه در نواحی روستایی شهرستان مهاباد، شناسایی گردیدند. فرصت‌هایی که اهمیت کمتری داشتند، عبارت بودند از: احداث کشتارگاه مکانیزه دام سنگین و سبک، توسعه تولید قارچ و حل مشکل بازاریابی، توسعه کاشت گیاهان دارویی و ایجاد کارگاه بسته‌بندی و عصاره‌گیری و توسعه صنایع تبدیلی جهت کاهش خام فروشی محصولات کشاورزی و باغی. همچنین، براساس ظرفیت ایجاد اشتغال، فرصت‌های مرتبط با بخش کشاورزی، براساس سهولت بهره­برداری از فرصت، فرصت‌های مرتبط با بخش صنایع‌دستی و مشاغل خانگی و براساس تناسب فرصت با قابلیت‌های منطقه، فرصت‌های مرتبط با بخش کشاورزی، بالاترین اولویت را در بین فرصت‌های کارآفرینی در نواحی روستایی شهرستان مهاباد، داشتند.نتیجه‌گیری/ دستاوردها: به‌طورکلی نتایج پژوهش حاکی از آن بود که فرصت‌های کسب‌وکار بسیاری در منطقه موردمطالعه وجود دارد که به‌صورت کشف نشده و یا بلااستفاده، باقی‌ مانده‌اند و یافتن این فرصت‌ها، باعث اشتغال‌زایی، رشد اقتصادی ملی و منطقه‌ای و بهبود معیشت پایدار روستاییان می‌گردد که بیانگر الزام به نیازسنجی و برنامه‌ریزی توسعه‌ای محلی و منطقه‌ای در این زمینه است.