فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مقدمه: امروزه، جهان در آستانه انقلاب صنعتی پنج قرار دارد. این پارادایم جدید، بر پایۀ ترکیب فناوری‌های پیشرفته مانند هوش مصنوعی، اینترنت اشیا، رباتیک، واقعیت مجازی و افزوده و فناوری‌های زیستی استوار است. با تکامل سریع پارادایم صنعت چهار و ظهور چشم‌انداز صنعت پنج، نیاز مبرمی به بررسی و تجزیه‌و‌تحلیل عوامل تسهیل‌کننده یا بازدارنده فرآیندهای انتقال فناوری مؤثر وجود دارد. انتقال فناوری به‌معنای انتقال منظم دانش، از افراد یا سازمان‌هایی که آن را ایجاد کرده‌اند به دیگران است تا از آن برای تولید محصولات یا ارائه خدمات جدید استفاده کنند. پژوهش حاضر، با هدف واکاوی ابعاد و مؤلفه‌های کلیدی مؤثر بر انتقال فناوری در بستر صنعت پنج، با تمرکز بر رویکرد کارآفرینی فناورانه صورت گرفته است. این امر از آن جهت اهمیت دارد که کارآفرینی فناورانه نقش محوری در پیشبرد نوآوری و تبدیل دستاوردهای علمی به محصولات و خدمات تجاری‌سازی‌شده دارد.روش‌شناسی: در این مطالعه، از رویکرد کیفی فراترکیب سندلوسکی و بارسو استفاده شده است. فرآیند با بررسی نظام‌مند 457 مقاله اولیه آغاز و درنهایت، 28 مقاله مرتبط با هدف پژوهش انتخاب گردیده است. معیارهای ورود شامل مقالات منتشر شده در حوزه کارآفرینی فناورانه و صنعت پنج در فاصله زمانی سال‌های 2017 تا 2024 بوده است. برای ارزیابی پایایی یافته‌ها از ضریب کاپا (72/0) استفاده شده است که نشان از پایایی قابل قبول دارد. برای اعتبارسنجی الگوی پیشنهادی و افزایش مقبولیت، از روش‌های بازنگری توسط خبرگان این حوزه بهره گرفته شده است. همچنین، نتایج به‌دست‌آمده از سوی خبرگان تأیید و بازبینی شده است.یافته‌ها: براساس یافته‌های حاصل از فراترکیب، 55 مؤلفه در قالب پنج بُعد اصلی به‌عنوان عوامل تأثیرگذار بر انتقال فناوری در چارچوب صنعت پنج با رویکرد کارآفرینی فناورانه شناسایی شده است. این ابعاد عبارتند از: 1) اکوسیستم‌های نوآوری فناورانه، شامل: زیرساخت‌های فناوری، سرمایه انسانی متخصص و جریان آزاد دانش؛ 2) مدل‌های کسب‌وکار چابک و انعطاف‌پذیر متناسب با تحولات سریع فناوری؛ 3) شراکت‌های همکارانه میان بازیگران مختلف اکوسیستم نوآوری؛ 4) دیجیتالی‌سازی فرآیندها و تصمیم‌گیری مبتنی بر داده‌ها؛ و 5) چارچوب‌های قانونی، سیاست‌گذاری و حمایتی مناسب.نتیجه‌گیری/ دستاوردها: یافته‌های این پژوهش، اهمیت به‌کارگیری استراتژی‌ها و رویکردهای کارآفرینانه را در جهت تسهیل و شکل‌دهی فرآیندهای انتقال فناوری در چشم‌انداز صنعت پنج برجسته کرد. نتایج حاکی از آن بود که موفقیت در انتقال فناوری در این عرصه، مستلزم توجه همه‌جانبه به عوامل زیرساختی، تجاری، قانونی، و تعاملی در قالب یک اکوسیستم یکپارچه نوآوری است. این پژوهش با شناسایی و روشن کردن عوامل کلیدی که در ابتکارات انتقال فناوری موفق در حوزه صنعت پنج نقش دارند، بینش‌ها و راهنمایی‌های عملی را برای سیاست‌گذاران، کارآفرینان فناور و سایر بازیگران درگیر در این فرآیندها فراهم می‌کند. این یافته‌ها می‌تواند به تقویت فرآیندهای انتقال فناوری و هدایت جهت‌گیری‌های نوآورانه در عصر پیش‌رو صنعت پنج کمک شایانی کند.