فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مقدمه: پدیده کودکان خیابانی معضلی است که کلان‌شهرها و شهرهای نسبتاً بزرگ جوامع معاصر اعم از پیشرفته و درحال توسعه، با آن دست‌به‌گریبان هستند و به‌عنوان یکی از مسائل و آسیب‌های اجتماعی، نه‌تنها بخش درخور توجهی از کودکان و نوجوانان را که سرمایه‌های جامعه هستند، در معرض انواع آسیب‌ها قرار داده، بلکه خانواده و جامعه را نیز با زیان‌های فراوانی روبرو ساخته است. به‌طورکلی، پدیده کودکان کار خیابانی یکی از آسیب‌های اجتماعی است که رفاه اجتماعی را با تهدید روبرو ساخته است؛ به‌گونه‌ای که سیاست‌گذاران به‌دنبال راهکارهای برای ساماندهی آن هستند. در این بین، یکی از راهکارهای مناسب برای ساماندهی آنان توسعه مهارت‌های کارآفرینانه است، لذا پژوهش حاضر با هدف مفهوم‌سازی الگوی ساماندهی کودکان کار خیابانی در استان کرمانشاه توأم با ارائه توصیه‌های مبتنی بر توسعه مهارت‌های کارآفرینانه انجام شد.روش‌شناسی: پژوهش حاضر با روش نظریه بنیانی انجام پذیرفت. در این پژوهش، با استفاده از روش‌های نمونه‌گیری هدفمند و نظری، 20 نفر از مطلعان کلیدی، به‌عنوان نمونه انتخاب شدند. معیار تعیین حجم نمونه، رسیدن به اشباع نظری بود. در این مطالعه، از ابزارهای مصاحبه عمیق انفرادی، بحث گروهی و یادداشت‌برداری میدانی استفاده شد. تحلیل داده‌ها با استفاده از روش کدگذاری سه مرحله‌ای صورت پذیرفت. قابلیت اعتبار پژوهش با استفاده از تکنیک‌های مثلث‌سازی و کنترل توسط اعضا تأیید شد.یافته‌ها: طبق نتایج در مرحله کدگذاری باز 65 مفهوم شناسایی گردید که در کدگذاری محوری 16 زیر مقوله ظهور یافت که متعاقباً در پنج طبقه محوری مربوط به قالب نظریه بنیانی قرار گرفتند و در کدگذاری انتخابی الگوی نهایی تدوین و ارائه گردید. علل اصلی پدیده کودکان کار خیابانی در استان کرمانشاه، عوامل اقتصادی و خانوادگی، فرهنگ ناصحیح خانواده‌های کودکان، فرهنگ ناصحیح حاکم بر جامعه، شکل‌گیری خرده‌فرهنگ در جامعه مربوطه، عدم همکاری سازمان‌های مربوطه در زمینه کار کودک با متولی اصلی آن، عدم متناسب بودن حمایت‌های موجود نسبت به نیاز اقتصادی خانوار، چشم و هم‌چشمی بین کودکان، رضایت کودکان از وضعیت موجود بود.نتیجه‌گیری/ دستاوردها: درکل پدیده کودکان کار خیابانی را حداقل در کوتاه‌مدت نمی‌توان کاملاً از بین برد، بلکه می‌توان آن را با برنامه‌ریزی و سیاست‌گذاری مناسب با تأکید بر توسعه مهارت‌های کارآفرینی، کنترل، تعدیل و یا کاهش داد. دراین راستا، پیشنهادهای کاربردی از قبیل توسعه مهارت‌های کارآفرینانه کودکان کار، تلاش در جهت توسعه اشتغال‌زایی و فقرزدایی، توسعه آموزش به‌خصوص برای والدین با هدف بهبود نگرش و فرهنگ‌ساری مناسب، بازنگری و تدوین قوانین حمایتی با تأکید بر ساماندهی کودکان کار و توسعه مهارت‌آموزی آنان و درنهایت، نظارت بر اجرای دقیق آنان ارائه می‌شود.