رابطه یادگیری اکتشافی با دوسوتوانی سازمانی با تعدیلگری گرایش به کارآفرینی در پلتفرمهای صنعت گردشگری
نویسندگان
1 گروه مدیریت بازرگانی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.
doi
10.22034/jer.2024.2026655.1103چکیده
مقدمه: سازمانهای دوسوتوان بهخوبی پارادوکسها را مدیریت میکنند و همزمان از کشف و بهرهبرداری، تغییر و ثبات، کارایی و انعطافپذیری و دوقطبیهای مانند آنها بهره میگیرند. این پژوهش با تمرکز بر پلتفرمهای آنلاین صنعت گردشگری بهدنبال تبیین رابطه بین متغیرهای یادگیری اکتشافی و دوسوتوانی سازمانی است که به تازگی اهمیت بالایی یافتهاند. همچنین، اثر متغیر میانجی نوآوری باز و تعدیلگر گرایش به کارآفرینی را در این رابطه بررسی میکند. در این راستا، هدف پژوهش حاضر، بررسی رابطۀ بین یادگیری اکتشافی با دوسوتوانی سازمانی با درنظر گرفتن نقش تعدیلگر گرایش به کارآفرینی در پلتفرمهای صنعت گردشگری بود.روششناسی: این پژوهش از نظر پارادایم، اثباتگرایانه و از منظر هدف، کاربردی است. پژوهش، رویکرد کمّی دارد و از نظر روش گردآوری اطلاعات، توصیفی- پیمایشی و از منظر زمانی یک پژوهش مقطعی است. گردآوری دادهها از طریق پرسشنامه صورت گرفته است. روایی محتوایی و صوری پرسشنامه بهوسیله خبرگان و روایی سازه آن به وسیله روایی همگرا و واگرا مورد تأیید قرار گرفتند. در این راستا، ضریب آلفای کرونباخ و پایایی مرکب بخشهای مختلف پرسشنامه، اعداد بالای ۷/۰ را نشان دادند. جامعه این پژوهش شامل کلیۀ کسبوکارهای پلتفرمی فعال در حوزه رزرو آنلاین مستقر در شهر تهران بودند. با توجه به فرمول کوکران، تعداد 44 کسبوکار به صورت تصادفی ساده (از طریق قرعهکشی) بهعنوان نمونه انتخاب شدند و پرسشنامه پژوهش برای پاسخگویی در اختیار ۱ تا ۵ نفر از افراد کلیدی این کسبوکارها با جایگاه سازمانی مرتبط با موضوع پژوهش، مانند واحدهای تحلیل کسبوکار، برنامهریزی، مدیران محصول و بازاریابی، قرار گرفت. در نهایت، 104 پرسشنامه جمعآوری شد که در نهایت با استفاده از آمار توصیفی و استنباطی، این دادههای گردآوریشده مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند.یافتهها: نتایج پژوهش نشان داد که بین یادگیری اکتشافی و دوسوتوانی سازمانی رابطه وجود دارد. علاوه بر این، نوآوری باز از یادگیری اکتشافی تأثیر پذیرفته و بر دوسوتوانی سازمانی اثر میگذارد؛ نقش میانجی آن نیز تأیید شد. اما، نقش تعدیلگر گرایش به کارآفرینی در رابطه بین نوآوری باز و دوسوتوانی سازمانی تأیید نشد.نتیجهگیری/ دستاوردها: یافتههای پژوهش، نقش یادگیری سازمانی و گرایش به کارآفرینی را در دوسوتوانی سازمانی در پلتفرمهای صنعت گردشگری را برای سیاستگذاران آشکار نمود. در واقع، این پژوهش نشان میدهد که جهت خلق دوسوتوانی، لازم است پلتفرمهای صنعت گردشگری سازمانی بر توسعه یادگیری اکتشافی، تمرکز و سرمایهگذاری کنند. البته، این یادگیری اکتشافی بایستی با عبور از مسیر نوآوری باز به دوسوتوانی سازمان تبدیل شود. از اینرو، این پلتفرمها بایستی شاخصهایی نیز برای سنجش و پایش حرکت یادگیری اکتشافی در مسیر مناسب تعریف کنند.