مطالعه کارآیی و بهینهسازی انرژی مصرفی واحدهای مرغ گوشتی استان البرز با رویکرد تحلیل پوششی دادهها
نویسندگان
1 بخش تحقیقات ماشینهای کشاورزی و مکانیزاسیون- موسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی- سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی-کرج-ایران
doi
10.22059/ijbse.2019.269499.665116چکیده
با افزایش جمعیت و به تبع آن افزایش تقاضا و بهبود استاندارد سطح زندگی، کاربری انرژی در صنعت مرغداری رو به افزایش است. با توجه به اهمیت انرژی به عنوان نهاده مؤثر در مرغداری، مطالعه حاضر با استفاده از روش غیرپارامتری، تحلیل پوششی دادهها (DEA) به منظور تجزیه و تحلیل بهرهوری انرژی، شناسایی واحدهای کارآمد از ناکارآمد و همچنین بهینهسازی انرژی مصرفی واحدهای تولیدی مرغ گوشتی در استان البرز انجام گرفت. اطلاعات مورد نیاز از 36 واحد مرغداری با تکمیل پرسشنامه و مصاحبه حضوری جمعآوری شد. کارآیی فنی، کارآیی فنی خالص، بازده به مقیاس و شاخص صرفهجویی انرژی نسبت به هدف با استفاده از مدل بازگشت به مقیاس ثابت (CRS) و بازگشت به مقیاس متغیر (VRS) بر اساس شش نهاده انرژی شامل جوجه، دان مصرفی، سوخت، الکتریسیته، ماشین، نیروی انسانی و 2 ستانده انرژی شامل گوشت مرغ و کود مرغی محاسبه شد. در مدل بازگشت به مقیاس ثابت ، از 36 واحد مرغداری مورد بررسی، 8 مرغداری (22/22 درصد) دارای امتیاز کارا و 28 مرغداری (78/77 درصد) دارای امتیاز ناکارا بودهاند. همچنین در مدل بازگشت به مقیاس متغیر ،20 واحد (56/55 درصد) کارا و 16 واحد (44/44 درصد) ناکارا بودهاند. میانگین کارآیی فنی، کارآیی فنی خالص و کارآیی مقیاس به ترتیب 952/0، 987/0 و 964/0 بدست آمد. بیشترین سهم بهبود مصرف انرژی از کل انرژی قابل صرفه جویی مربوط به سوخت گازوئیل 06/70 درصد و سپس خوراک جوجه و الکتریسیته به ترتیب با سهم 50/23 و 04/6 درصد میباشد. مرغداران در مصرف سوخت بیشترین میزان ناکارآیی و در مصرف جوجه کمترین میزان ناکارآیی را داشتهاند. ناکارآیی مصرف گازوئیل به دلیل همزمانی دوره جوجهریزی مورد بررسی با دوره سرما، عدم مدیریت صحیح مصرف، بالاخص در سیستم گرمایشی سالنها و استفاده از گازوئیل بعنوان سوخت گرمایشی خانههای کارگری میباشد. نتایج تحقیق نشان داد که با بکارگیری توصیههایی در مصرف کارای انرژی، پتانسیل خوبی برای افزایش کارآیی انرژی تولید مرغ گوشتی استان البرز وجود دارد.