خدمات کتابخانه‌های عمومی برای زنان باردار: یک مرور حوزه‌ای

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری تخصصی،کتابداری و اطلاع رسانی پزشکی، مرکز تحقیقات فناوری اطلاعات سلامت، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران.

2 دانشیار، گروه علم اطلاعات و دانش شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد همدان، همدان، ایران

3 استاد مرکز تحقیقات مدیریت خدمات بهداشتی درمانی تبریز، دانشگاه علوم پزشکی تبریز، تبریز، ایران.

4 دانشیار، کتابداری و اطلاع رسانی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران

doi
10.48305/him.2025.45817.1351
چکیده

مقدمه:: امروزه فناوری‌های اطلاعاتی تأثیر زیادی بر نحوه ارائه خدمات کتابخانه‌های عمومی به کاربران عام و خاص خود گذاشته است. هدف پژوهش شناسایی انواع خدمات کتابخانه‌های عمومی و چگونگی نحوه ارائه این خدمات به زنان باردار به عنوان کاربران خاص کتابخانه است. روش‌بررسی: مطالعه حاضر یک مرور حوزه‌ای است. بدین منظور، پایگاه‌های اطلاعاتی انگلیسی و فارسی برای شناسایی مطالعات مرتبط جستجو شد. کلیه مطالعات کیفی و کمی به زبان‌های انگلیسی و فارسی و مرتبط با اهداف پژوهش تا پایان 31 اردیبهشت 1403(20 می 2024) بررسی شدند. نمونه پژوهش پس از غربالگری و بر اساس معیارهای ورود و خروج فوق 14 مقاله نهایی بود که وارد مرحله تحلیل شدند.یافته‌ها: مرور منابع سه طبقه اصلی برای انواع خدمات کتابخانه‌های عمومی به زنان باردار شامل خدمات اطلاعاتی، خدمات سلامت و خدمات مشاوره‌ای نشان داد. خدمات اینترنتی، اطلاع‌رسانی، اشتراک پایگاه‌های مرجع سلامت و تهیه مجلات عمومی سلامت از جمله خدمات اطلاعاتی و بهداشت و سلامت روان از جمله خدمات سلامت بودند. همچنین مشارکت راهبردی کتابخانه‌های عمومی در برنامه-ریزی‌های اطلاعاتی، مشاوره فرهنگی، مشاوره سلامت از جمله خدمات مشاوره‌ای کتابخانه‌های عمومی به زنان باردار بود. این خدمات دو روش حضوری مانند خدمات مرجع و غیرحضوری مانند آموزش مهارت‌های اطلاع‌یابی سلامت ارائه شده است. نتیجه‌گیری: شناسایی خدمات کتابخانه‌های عمومی و ظرفیت های بالقوه آن درحوزه سلامت می‌تواند ضمن افزایش مشارکت بیشتر این کتابخانه‌ها در امر سلامت به بهبود سلامت و رفاه جامعه از جمله زنان باردار یاری رساند. تحقق چنین امری نیازمند تعامل بیشتر سازمان‌ها و نهادهای سلامت با کتابخانه‌های عمومی است.