بررسی حذف فلوراید و کروم از محلول‌های آبی توسط نانو ذرات سیلیس و SBA-15 سنتز شده از اندام گیاه ذرت‌

نویسندگان

1 مؤسسه پژوهشی علوم و صنایع غذایی، گروه ایمنی و کنترل کیفیت مواد غذایی، مشهد، ایران

2 دانشکده شیمی، گروه شیمی تجزیه، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران

3 دانشکده شیمی، گروه شیمی تجزیه، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران

doi
10.22075/chem.2021.21660.1910
چکیده

سیلیس ترکیبی ارزشمند، با کارایی بسیار بالا در زمینه‌های مختلف می‌باشد. مطالعه حاضر با هدف بررسی مکان‌های تجمع سیلیس در گیاه ذرت و تهیه مزوحفره SBA-15 و استفاده از آن در حذف کروم و فلوراید محلول‌های آبی انجام گرفت. در ابتدا نانو سیلیس و سپس نانوذرات SBA-15 عامل‌دار شده سنتز شد. تأثیر عوامل pH، مقدار جاذب، غلظت اولیه یون‌ها و زمان تماس بر حذف فلزات سنگین کروم و فلوراید نیز مورد آزمایش قرار گرفت. برای سنجش نمونه‌ها از روش رنگ‌سنجی با اسپکتروفوتومتر، در طول موج 540 و 570 نانومتر استفاده شد. مقدار سیلیس موجود در گیاه ذرت با استفاده از روش فلورسانس اشعه ایکس (XRF) تعیین شد. نتایج حاصل نشان داد که بیشترین درصد سیلیس مربوط به برگ گیاه ذرت با 8/93 درصد بود. بررسی حاصل از تکنیک پراش اشعه ایکس (XRD) و تبدیل فوریه مادون قرمز(FT-IR) تشکیل ذرات سیلیس را با ساختمان آمورف و پیوندهای سیلوکسان (Si-O-Si) نشان دادند و نتایج حاصل از میکروسکوپ الکترونی روبشی (SEM) نیز اندازه‌ای حدود 8-15 نانومتر را نشان داد. تصاویر میکروسکوپ الکترونی عبوری (TEM) نیز بیان‌گر سنتز موفقیت‌آمیز SBA-15 با تقارن شش ضلعی و کانال‌های منظم، حجم منفذ زیاد و قطر منافذ متوسط 10 نانومتر بود. نتایج نشان داد که حداکثر زمان جذب برای کروم60 و فلوراید در80 دقیقه بود و مقدار جذب در هر واحد جاذب برای کروم 53 درصد و در فلوراید 41 درصد افزایش یافته بود. این تحقیق نشان داد که پسماند کشاورزی ذرت منبع مناسبی جهت تولید نانو ذرات سیلیس و SBA-15 است که می‌تواند به‌عنوان روشی ارزان و مفید در جهت حذف آلودگی آبی نیز مؤثر واقع شود.