طراحی مدل ریاضی برای زنجیره تأمین پایدار گردشگری صنعتی با در نظر گرفتن پاسخگویی: مطالعه موردی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، گروه مهندسی صنایع، دانشکده مهندسی صنایع، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران.
2 استاد، گروه مهندسی صنایع، دانشکده مهندسی صنایع، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران.
3 دانشیار، گروه مهندسی صنایع، دانشکده مهندسی صنایع، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران.
4 استاد، گروه مهندسی صنایع، دانشکده مهندسی صنایع، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران.
5 استاد، گروه مهندسی صنایع، دانشکده مهندسی مواد و صنایع، دانشگاه صنعتی نوشیروانی بابل، بابل، ایران.
doi
10.48308/jimp.15.4.116چکیده
مقدمه و اهداف. در سالهای اخیر، توسعه گردشگری نقش بسیار مهمی در توسعه هر جامعهای ایفا کرده است. امروزه گردشگری صنعتی، بهعنوان شاخهای از گردشگری، بهطور همزمان از قابلیتهای دو حوزه صنعت و گردشگری برای توسعه هر جامعه بهره میبرد. بررسی ادبیات موضوع نشان میدهد که علیرغم اهمیت این حوزه، در سالهای اخیر توجه قابلتوجهی به آن نشده است. ازاینرو، برای پر کردن این شکاف تحقیقاتی، مطالعه حاضر بر مسئله مذکور تمرکز دارد. ازآنجاییکه بهترین راه برای توسعه هر حوزه، بررسی زنجیره تأمین آن است. بنابراین، برای دستیابی به هدف تحقیق، ابتدا به مطالعه و طراحی شبکه زنجیره تأمین گردشگری صنعتی پرداختهشده است. یکی از موضوعات مهم در حوزه گردشگری موضوع پایداری است برای در نظر گرفتن موضوع موردنظر و بررسی زنجیره تأمین پیشنهادی، یک مدل ریاضی دو هدفه شامل بیشینهسازی سود زنجیره تأمین و بیشینهسازی سطح پاسخگویی زنجیره تأمین طراحی و ارائهشده است. روش. با توجه به ماهیت مدل ریاضی که یک مدل دو هدفه میباشد از روش برنامهریزی آرمانی چندگزینهای تجدیدنظر شده برای حل موردنظر استفادهشده است. روش برنامهریزی آرمانی چندگزینهای تجدیدنظر شده(RMCGP)، یک توسعه از روش کلاسیک برنامهریزی آرمانی است که برای حل مسائل تصمیمگیری چند شاخصه ( چندهدفه) با اهداف انعطافپذیر و چندگزینهای طراحیشده است. این روش به تصمیمگیرندگان اجازه میدهد تا ترجیحات خود را بهصورت بازهای یا چندگزینهای بیان کنند و انعطافپذیری بیشتری در مدلسازی مسائل واقعی دارد. در این روش، بهجای تعریف یک هدف واحد و تلاش برای بهینهسازی آن، چندین هدف با سطوح آرمانی متفاوت تعریف میشوند و هدف از برنامهریزی، دستیابی به نزدیکترین حالت ممکن به این اهداف است. یافتهها. مدل ریاضی دو هدفه پیشنهادی که شامل بیشینهسازی سود زنجیره تأمین و بیشینهسازی سطح پاسخگویی در زنجیره پیشنهادی است با روش RMCGP و بر اساس دادههای مربوط به مطالعه موردی در استان مازندران حلشده است که مقدار بهینه تابع هدف اول برابر 154،690،000 تومان و مقدار تابع هدف دوم 0.6086 حاصل گردید. برای حل مدل پیشنهادی با روش RMCGP مقدار ایده آل و ضد ایده آل برای تابع هدفهای اول به ترتیب 154،690،000 و صفر و برای تابع هدف دوم 0.6086 در نظر گرفته شد. همچنین درجه اهمیت تابع هدف اول 0.6 . تابع هدف دوم 0.4 در نظر گرفتهشده است. نتایج پیادهسازی روش RMCGP نشان میدهد که مقدار تابع هدف اول با مفروضات فوق و با توجه به روش پیشنهادی تغییر نمیکند و تابع هدف دوم به 0.3695 کاهش مییابد. نتیجهگیری. در این پژوهش به مطالعه گردشگری صنعتی از طریق بررسی و طراحی زنجیره تأمین آن و ارائه مدل ریاضی برای زنجیره تأمین پیشنهادی پرداختهشده است. زنجیره پیشنهادی شامل گروه مشتریان، مرکز ارائهدهنده خدمات گردشگری صنعتی ( تسهیل گر) و مراکز صنعتی و مراکز اقامتی میباشد. مدل پیشنهادی یک مدل دو هدفه شامل بیشینهسازی سود زنجیره و بیشینهسازی سطح پاسخگویی زنجیره پیشنهاد است. مدل دو هدفه پیشنهادی با استفاده از روش RMCGP و بر اساس دادههای مربوط به مطالعه موردی در استان مازندران حلشده است. با توجه به افق برنامهریزی یکماهه و تقاضای این حوزه و محدودیتهای مربوط به ظرفیت پاسخگویی، مقدار بهینه تابع هدف اول، 154،690،000 تومان و تابع هدف دوم 0.6086 حاصل گردیده است. همچنین برای بررسی دقیقتر مدل پیشنهادی بر روی برخی پارامترهای کلیدی شامل تقاضای مرکز تسهیل گر، درصد تبادل سود میان مرکز تسهیل گر و مراکز صنعتی و حداکثر فاصله مجاز برای تخصیص گروههای مشتری پس از بازدید از مراکز صنعتی به مراکز اقامتی تحلیل حساسیت صورت گرفت و اثرات آن بر روی تغییرات تابعهای هدف موردبررسیشده است.
