سنتز و مطالعه ی ساختاری دو ترکیب جدید فسفر (V)-اکسیژن متعلق به دو خانواده ی متفاوت فسفر آمیدها و فسفات ها

نویسندگان

1 دانشکده شیمی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران

2 دانشکده شیمی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران

3 موسسه غشایی اروپا، دانشگاه مونپلیه، مونپلیه، فرانسه

doi
10.22075/chem.2021.20233.1827
چکیده

در کار حاضر، دو ترکیب جدید فسفر(V)-اکسیژن شامل یک ترکیب فسفرآمید، [2-Cl-6-F-C6H3C(O)NH]P(O)[NHC6H3(3,5-CH3)2]2 ( ترکیب 1) و یک آمونیوم سیکلو تری فسفات، [P3O9][(CH3)3CNH3]3 (ترکیب 2)، سنتز و به وسیله‌ی آنالیز پراش پرتوی ایکسِ تک بلور از نظر ساختاری مورد مطالعه قرار گرفته‌اند. ترکیب 1، در گروه فضایی مونوکلینیک P21/c و ترکیب 2، در گروه فضایی هگزاگونال P63 متبلورشده‌اند. واحد بی‌تقارن در ترکیب 1، شامل یک مولکول کامل فسفرآمید و در ترکیب 2، شامل یک کاتیون ترشیو بوتیل آمونیوم و یک سوم آنیون سیکلو تری فسفات است. برای هر دو ساختار، اتم فسفر چهار کئوردینه، با یک اتم اکسیژن و سه اتم نیتروژن (ترکیب فسفرآمید)، و یا چهار اتم اکسیژن (ترکیب سیکلو تری فسفات) در اطرافش، یک آرایش چهار وجهی غیرمنتظم را اتخاذ کرده است. در ساختار بلوری ترکیب فسفرآمید (1)، آرایش خطی یک بعدی از اتصال مولکول‌های همسایه به یکدیگر به وسیله‌ی پیوندهای هیدروژنی نرمال N—H…O در راستای محور a تشکیل می‌شود. برای ساختار بلوری ترکیب سیکلو تری فسفات (2)، انباشتگی بلوری سه بعدی به واسطه‌ی واحدهای هگزاگونال ساخته شده از کاتیون‌های ترشیو بوتیل آمونیوم و آنیون‌های سیکلو تری فسفات که به کمک پیوندهای هیدروژنی نرمال N―H…O به یکدیگر اتصال یافته‌اند، تشکیل می‌شود.