چیستی و چرایی کتابخانه انسانی در حوزه سلامت: یک مرور حوزهای
نویسندگان
1 دانشیار، مرکز تحقیقات فناوری اطلاعات در امور سلامت، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران.
2 کارشناسی ارشد، کتابداری و اطلاعرسانی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران؛ کتابدار دانشگاه علوم پزشکی ایران، کتابخانه
3 دکترای تخصصی، مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران
doi
10.48305/him.2025.43229.1239چکیده
کتابخانه انسانی مکانی است که در آن مردم به جای امانت گرفتن کتابهای معمولی، یک کتاب زنده یا انسانی را به امانت میگیرند. هدف از پژوهش حاضر، بررسی چیستی و چرایی یک کتابخانه انسانی سلامت شامل تعاریف، اهداف، اثربخشی، فواید و کاربردهای آن میباشد. مطالعه حاضر، یک مرور حیطهای است که طی آن با استفاده از کلیدواژههای مرتبط در پایگاههای اطلاعاتی مختلف فارسی و انگلیسی جستجو شد و تعداد 2570 مقاله بازیابی شد. پس از غربالگری منابع بر اساس معیارهای ورود و خروج، 44 مقاله نهایی بهصورت روایتی ترکیب و در قالب جداول ارائه شد. یافتهها نشان داد کتابخانه انسانی محیطی امن برای تعامل، آموزش و یادگیری و نیز ترویج گفتگو با دیگران است. همچنین روشی برای کاهش تعصبات، کلیشهها، ایجاد درک و تفاهم، و تقویت روابط اجتماعی است. هدف اصلی از ایجاد کتابخانه انسانی، همدلی، تفاهم و درک متقابل در جامعه میباشد. اثربخشی، فواید، و کاربردهای متعددی از جمله " افزایش همدلی، تفاهم و درک متقابل "، " اصلاح نگرشها و باورهای غلط" و " تقویت مهارتهای ارتباطی برای ایجاد ارتباطات (بین فردی و اجتماعی)" برای کتابخانه انسانی ذکر شده بود. موضوعات مورد بحث در کتابخانه انسانی اغلب به سه موضوع اصلی "گروههای اقلیت"، "مسائل اجتماعی"، و "مسائل فردی" در بافتار مسائل روانشناختی و روانشناسی اجتماعی اختصاص دارد. شناخت چیستی و چرایی کتابخانه انسانی سلامت میتواند سازوکاری در اختیار سیاستگذاران سلامت و کتابداران پزشکی قرار دهد تا بتوانند یک کتابخانه انسانی سلامت را به طور مناسب اجرا و پیادهسازی نمایند و موجب بهبود سلامت روان فرد و جامعه شوند.
