پایانی بر «پایان ایدئولوژی» در تئاتر مستند بریتانیا پس از یازده سپتامبر: نگاهی به نمایشنامۀ نام من راشل کوری است

نویسندگان

1 دانشیار دانشکدۀ زبان‌ها و ادبیات خارجی دانشگاه تهران، ایران

2 دانشجوی دکتری دانشکدۀ زبان‌ها و ادبیات خارجی دانشگاه تهران، ایران

3 دانشیار ادبیات انگلیسی دانشگاه اصفهان

doi
10.22059/jor.2018.202606.1364
چکیده

«پایان ایدئولوژی» نظریه‌ای است که در بحبوحۀ جنگ سرد توسط نظریه‌پردازان محافظه‌کار آمریکایی مطرح شد، و در منازعۀ قدرت در جهان دوقطبی پس از جنگ جهانی دوم به عنوان راهکاری برای مقابله با مارکسیسم/کمونیسم در خدمت سیاستمداران غربی قرار گرفت. در نیمۀ دوم قرن بیستم، «پایان ایدئولوژی»، با نام‌ها و کسوت‌های مختلف، به گفتمان غالب سیاسی، اجتماعی، و فرهنگی تبدیل شد، و عملاً امکان هرگونه نقد جدی و تغییر معنادار در وضعیت حاکم را از بین برد. با این حال، طی دو دهۀ گذشته، خصوصاً در سال‌های پس از یازده سپتامبر، نشانه‌هایی از مخالفت با این گفتمان به روشنی دیده می‌شود. در مقالۀ حاضر تلاش شده، تا ضمن بررسی تأثیر این تحولات گفتمانی بر تئاتر معاصر بریتانیا و معرفی فرم کمتر شناخته‌شدۀ نمایش مستند، به بازگشت ایدئولوژی به تئاتر بریتانیا در قالب تئاتر مستند بپردازیم. در همین راستا، نمایشنامۀ مستند نام من راشل کوری است، به عنوان نمونۀ کامل بازگشت ایدئولوژی به تئاتر، مورد بررسی قرار گرفته، و به طور ضمنی به دو اثر مستند دیگر پرداخته شده است.