ارائه یک مدل ریاضی چندمحصولی و چنددورهای برای انتخاب و توسعه تأمینکنندگان پایدار (مطالعه موردی: شرکت خودروسازی زامیاد)
نویسندگان
1 کارشناس ارشد، گروه مهندسی صنایع، دانشکده مهندسی صنایع، دانشگاه علم و صنعت، تهران، ایران.
2 استاد، گروه مهندسی صنایع، دانشکده مهندسی صنایع، دانشگاه علم و صنعت، تهران، ایران.
doi
10.48308/jimp.15.3.32چکیده
مقدمه و اهداف: مدیریت زنجیره تأمین در فضای اقتصادی و رقابتی امروز، برای بسیاری از تصمیمگیران این حوزه چالشبرانگیز بوده است. وجود تأمینکنندگان مختلف با سطوح کیفی متفاوت، هزینههای بالای تولیدی، هزینههای حمل و نقل و انتظارات از سطح کیفی محصول تولیدی باعث شده است تا تأمینکنندگانی وارد عرصه رقابت شوند که معیارهای قابل قبول را داشته باشند. همچنین نگاه دنیای مدرن به زنجیره تأمین از حالت سنتی آن خارج شده و معیارهای مربوط به پایداری زنجیره تأمین شامل معیارهای زیستمحیطی، اجتماعی و اقتصادی بیشتر مورد توجه محققین این حوزه بوده است. توسعه تأمینکننده یک نوع همکاری بین شرکتهای تولیدکننده و تأمینکننده است. هدف این مطالعه ارائه یک مدل ریاضی دومرحلهای برای انتخاب و توسعه تأمینکنندگان و بررسی عملکرد آن در شرکت زامیاد (صنعت خودروسازی) میباشد. روشها: در مرحله اول مدل ریاضی ارائهشده، شایستگی تأمینکنندگان قدیمی جهت ابقاء مورد بررسی قرار گرفته و در صورتی که فاقد حداقل امتیاز لازم جهت ورود به رقابت باشند، از ورود به مرحله دوم منع خواهند شد. سپس در مرحله دوم مدل ریاضی ارائهشده، تأمینکنندگان منتخب مشخص شده و میزان تولید هر کدام از آنها در هر دوره تولیدی برنامهریزی خواهد شد. امکان برنامهریزی تولید برای تأمینکنندگان نیز در این مدل لحاظ شده و تأمینکننده مجاز است موجودی خود را دچار پسافت کند. علاوه بر برنامهریزی تولید، ویژگیهای محیط چنددورهای و چندمحصولی نیز در این مقاله مورد توجه قرار گرفته است. مدل ریاضی پس از خطیسازی به دلیل عدم یکسان بودن جنس توابع هدف با استفاده از روش مجموع وزنی، تبدیل به مدلی تکهدفه و خطیسازی شده است. مدل ریاضی ارائهشده با استفاده از نرمافزار گمس حل شده است.یافتهها و بحث: بر اساس نتایج بدستآمده، در نظرگیری محیط چنددورهای دو قابلیت را به مدل اضافه نموده است: نخست، این ویژگی باعث میشود تا تأمینکننده امکان برآورده کردن تقاضا به شکل پسافت را داشته باشد که در این صورت هزینههای کلی زنجیره تأمین کاهش پیدا میکند. دوم، این قابلیت باعث خواهد شد تا تأمینکنندگان قدیمی در هر دوره تولیدی امکان توسعه خود را در تمام یا برخی از معیارها داشته باشند. همچنین، محیط چندمحصولی باعث خواهد شد تا تمامی تأمینکنندگان امکان رقابت برای تأمین حداقل یک محصول را داشته باشند و آزادی عمل بیشتری برای انتخاب تأمینکنندگان وجود داشته باشد. چنانچه تأمینکنندهای بتواند در معیارهای مورد پذیرش برای یک محصول خاص، خود را توسعه دهد میتواند بهعنوان کاندید انتخاب به عنوان تأمینکننده آن محصول در نظر گرفته شود.نتیجهگیری: مدل ریاضی ارائهشده، با توجه به محیط چندمحصولی و چنددورهای، ابزاری کارآمد برای انتخاب و توسعه تأمینکنندگان فراهم میکند و امکان تصمیمگیری بهینه برای شرکتها را تسهیل مینماید. نتایج حاکی از آن است که این مدل میتواند هزینههای زنجیره تأمین را کاهش داده، عملکرد تأمینکنندگان قدیمی را ارتقا دهد و ورود تأمینکنندگان جدید به رقابت را ممکن سازد.
