سواد هوش مصنوعی: ضرورت امروزِ کتابداران سلامت، نیاز کتابخانه‌های آینده

نویسندگان

1 دانشیار، گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران و عضو هیأت علمی مأمور در گروه کتابداری و اطلاع

2 استادیار، گروه علم اطلاعات و دانش شناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز

doi
10.48305/him.2024.42979.1220
چکیده

کتابداران سلامت، به واسطه‌ی ماهیت کاری، تنوع درخواست‌های کاربران و گوناگونی نیازهای اطلاعاتی آن‌ها، در کنار چالش‌های احتمالی پیشِ رو، لازم است که بیش از پیش از سواد هوش‌مصنوعی بهره‌مند بوده و در این زمینه پیشرو باشند. در همین‌راستا، برخی محققان مدلی برای سواد هوش‌مصنوعی ارائه‌داده که متشکل از سه زیربنای سواد عملکردی، سواد اجتماعی و سواد فناوری است. هدف اصلی سواد عملکردی، آموزش است. یعنی اینکه او بتواند در کتابخانه آموزش دهد و برای رشد و پیشرفت خود، آموزش ببیند. با پیچیده‌تر شدن جوامع و تغییر روزافزون نیازهای اطلاعاتی و متنوع‌شدن منابع اطلاعاتی، فراتر از رمزگشاییِ صرف از متن، خواندن و نوشتن به توانایی درک از جامعه نیاز دارد. به این ترتیب، لزوم برخورداری از سواد اجتماعی، با درک انتقادی از پدیده‌های اجتماعی خود را نشان می‌دهد. در جامعه‌ی مدرن، توانایی استفاده از فناوری به عنوان یک توانایی اساسیِ مورد نیاز برای ارتباطات تبدیل‌شده‌است. در واقع، کتابداران سلامت باید توانایی پذیرش و کاربست فناوری را داشته باشند و آنچه که در جامعه مورد اقبال قرار دارد را بپذیرند، فرابگیرند و از آن در راستای ارائه‌ی خدمات، بهره‌جویی کنند. به این ترتیب، افزایش و تقویت سواد هوش‌مصنوعی برای کتابداران سلامت، یک تلاش بسیار مهم برای تضمین موفقیت کتابخانه‌های آینده است. کتابخانه‌هایی که با ظهور هوش‌مصنوعی، کم‌وکیف ارائه‌ی خدمات، و توانایی‌های کتابداران آن‌ها، به چالش کشیده‌خواهدشد.