بررسی و تحلیل راهکارهای دخالتِ انسانی در راستای بهبودِ کیفیت ترجمه ادبیِ گوگل (موردپژوهشی: ترجمه شعر «مهتابِ» نیما یوشیج به زبان عربی)
نویسندگان
1 دانشیار، گروه زبان و ادبیات عربی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران
2 دانشجوی کارشناسی ارشد رشته مترجمی زبان عربی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران
doi
10.22054/rctall.2025.81042.1746چکیده
ترجمه ماشینی به عنوان یک فناوری مهم هر روز دارد روبه جلوتر حرکت میکند و سعی دارد تا امکان ارتباط بین فرهنگها و افراد را فراهم کند. در این زمینه، ترجمه گوگل از اهمیت و گستردگی ویژهای در میان کاربران برخوردار است و هر روز بر کارکرد آن افزوده میشود. مقاله حاضر با این فرض که هوش مصنوعی در عرصه ترجمه ادبی چالشهای بزرگی دارد، تلاش میکند تا خطاهای ترجمه هوش مصنوعی از یک متن ادبی را به بررسی بنشیند. برای این منظور ترجمه عربی گوگل از شعر «مهتابِ» نیما یوشیج به عنوان یک متن مشهور و البته ساده انتخاب شده است. در همین راستا ضمن بررسی خطای ترجمه ماشینی و دستهبندی آنها متناسب با سطوح زبان؛ راهکارهایی برای بهبود این نوع ترجمه با دخالت انسان، ارائه میشود. مهمترین یافتههای این پژوهش بیانگر این مطلب است که ترجمه گوگل از یک متن ادبی – در حال حاضر و با تمام پیشرفتها و مزایا – در سطوح خوانشی؛ واژگانی، دستوری و معنایی-زیباییشناختی، مشکل جدی دارد و نیازمند دخالت انسان در قالب راهکارهایی چون، تغییر رسمالخط، واضحسازی، سادهسازی، معاصرسازی و... است.