فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

ترجمه متون ادبی، به‌ویژه شعر، به دلیل پیوند عمیق معنا با زبان، سبک و عناصر زیبایی‌شناختی، از پیچیده‌ترین حوزه‌های مطالعات ترجمه است. نیما یوشیج (1276–1338)، بنیان‌گذار شعر نو فارسی، با نوآوری‌های زبانی و ساختاری خود جایگاهی برجسته در ادبیات معاصر ایران دارد. ازاین‌رو، ترجمه اشعار او به زبان عربی، به‌سبب نزدیکی زبانی و فرهنگی دو زبان، اهمیتی ویژه یافته و نیازمند بررسی علمی و انتقادی است.  اگرچه پژوهش‌های متعددی درباره ترجمه شعر فارسی به عربی و کاربرد نظریه‌های ترجمه انجام شده است، مطالعات نظام‌مند مبتنی بر الگوی وینه و داربلنه در تحلیل ترجمه اشعار نیما یوشیج محدود است. این پژوهش با تمرکز بر سه شعر مشخص و یک ترجمه معین، در پی پر کردن بخشی از این خلأ پژوهشی است.  روش پژوهش توصیفی–تحلیلی است و داده‌ها از طریق مقایسه متن مبدأ فارسی با ترجمه عربی رمله محمود غانم تحلیل شده‌اند. هفت راهبرد ترجمه وینه و داربلنه شامل وام‌گیری، گرته‌برداری، ترجمه تحت‌اللفظی، جابه‌جایی، تغییر بیان، معادلیابی و همانندسازی به‌عنوان چارچوب نظری به کار رفته است. یافته‌ها نشان می‌دهد مترجم به دلیل قرابت ساختاری زبان‌های فارسی و عربی، بیشتر از گرته‌برداری و ترجمه تحت‌اللفظی بهره برده است. بااین‌حال، در مواجهه با عناصر فرهنگی و تصاویر شعری، به‌کارگیری راهبردهایی چون تغییر دیدگاه و همانندسازی موجب فشردگی معنا و تضعیف برخی ظرایف زیبایی‌شناختی شده است. به‌طور کلی، ترجمه در انتقال پیام محتوایی موفق بوده، اما بازآفرینی کامل لایه‌های هنری شعر به‌طور کامل محقق نشده است.