فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مقدمه و اهداف: تصادفی سازی، یکی از اصول انجام درست کارآزمایی بالینی است. هدف از این پژوهش، تعیین کیفیت تصادفی سازی در مقالات کارآزمایی بالینی مجلات علوم پزشکی اسکوپوس فارسی است. روش کار: در این مطالعه کتابخانه ای، تمام مقالات کارآزمایی بالینی منتشر در مجلات فارسی با نمایه اسکوپوس در فاصله سال های 1395-1392 بررسی و کیفیت تصادفی سازی با مقیاس جاداد ارزیابی گردید. امتیازات آیتم تصادفی سازی این مقیاس در دامنه 0 تا 2 قرار دارد به طوری که امتیاز 0 کیفیت ضعیف، امتیاز 1 کیفیت متوسط و امتیاز 2 کیفیت بالا را نشان می دهد. یافته ها: در کل 452 مقاله ارزیابی شد که 423 مقاله (6/93 %) به تخصیص تصادفی اشاره داشتند. روش تخصیص تصادفی ساده و بلوک بندی به ترتیب در 8/42 % و 22% از مطالعات تصادفی سازی شده بکار رفته بود. در 34% از مقالات، نحوه تصادفی سازی مبهم و در 3/5 % از آن ها، روش نادرستی برای اجرای تصادفی سازی بکار رفته بود. ازنظر مقیاس جاداد، 4/56 % از مقالات کیفیت خوب، 9/36 % کیفیت متوسط و 6/6 % کیفیت ضعیف ازنظر تصادفی سازی داشتند. متخصصین متدلوژی در 7/40 % از مقالات همکاری داشته که همکاری آن ها منجر به افزایش شفافیت در گزارش نحوه تصادفی سازی شده بود (007/0P=). نتیجه گیری: نحوه تصادفی سازی و شیوه گزارش دهی آن در بسیاری از مقالات کارآزمایی بالینی مبهم است. لذا با توجه به اهمیت تصادفی سازی در اعتباربخشی به نتایج این مطالعات، توجه بیشتر سردبیران مجلات و محققین به کیفیت تصادفی سازی و نحوه گزارش آن توصیه می گردد.