نقد ترجمه ومعادل‌یابی اصطلاحات و مفاهیم نظامی با تکیه بر نظریّۀ نیومارک

نویسندگان

1 استادیار، گروه زبان و ادبیات عربی، دانشگاه عالی دفاع ملی، تهران، ایران

2 دانش‌آموختۀ دکتری زبان و ادبیات عربی، دانشگاه عالی دفاع ملی، تهران، ایران

doi
10.22054/rctall.2026.88821.1814
چکیده

ترجمه و معادل‌یابی واژگان و اصطلاحات نظامی چالش‌های مخصوص خود را دارد. اختلاف درجات نظامی کشورهای عربی با ایران، تفاوت سازمانی و ساختاری و اختلاف در طبقه‌بندی اطلاعات حسّاس موضوعاتی است که پژوهشگران این مقاله به دنبال نقد و بررسی ترجمه و معادل‌یابی اصطلاحات و مفاهیم مربوط به آن‌ها هستند. ترجمه، معادل‌یابی و فهم دقیق درجات نظامی، ساختار سازمانی برخی نهادها و همچنین کیفیت طبقة‌بندی اطلاعات در کشورهای عربی و ایران می‌تواند حتّی در سرنوشت دو ملّت تأثیرگذار واقع شود. از آن جایی که نویسندگان این پژوهش معتقدند این مضامین بایست بر اساس کفوّیت و جایگاهشان در کشور مبدأ و مقصد ترجمه شوند، نظریة پیتر نیومارک از مهم‌ترین نظریاتی است که در این باب مطرح شده است. این پژوهش با تکیه بر نظریه نیومارک و با به کارگیری روش توصیفی تحلیلی درصدد نقد ترجمه و معادل‌یابی‌های صورت گرفته در حوزه‌های سه‌گانه است. بخشی از نتایج این پژوهش حاکی از آن است که بهتر است درجة ملازم به ستوان دوُم، ملازم اوّل به ستوان یکم، عمید به سرتیپ دوّم، لواء به سرتیپ، فریق به سرلشکر و فریق أوّل به سپهبد ترجمه گردد چنانکه توصیه می‌شود مترجم با دقت نظر بسیار بالایی طبقه‌بندی اطلاعات دیگر کشورها را مطالعه کند و بر مبنای حساسیّت اطلاعات و تعریفی که از محرمانگی در دو کشور ارائه می‌گردد آن‌ها را طبقه‌بندی کند.