آسیب‌شناسی فارسی گرایی در معادل گزینی واژگان در ترجمۀ قرآن کریم حداد عادل

نویسندگان

1 دانشیار، گروه علوم قرآن و حدیث، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

2 دانشجوی دکتری رشتۀ علوم قرآن و حدیث، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

doi
10.22054/rctall.2025.84113.1775
چکیده

یکی از چالش‌های مهم در ترجمۀ قرآن کریم، انتخاب معادل‌های مناسب برای واژگان قرآنی است که در عین دقت معنایی با زبان معیار همخوانی داشته و قابل درک برای مخاطب فارسی‌زبان باشد. ترجمه‌ای که از زبان معیار فاصله گرفته و شامل واژگان غیرمتداول و مهجور باشد، ممکن است زمینه را برای دوری مخاطب از مفاهیم قرآن فراهم آورد. بنابراین، استفاده از معانی نزدیک به مفهوم و قابل درک، هم به انتقال پیام الهی کمک می‌کند و هم زمینۀ پذیرش و عمل به معارف قرآن را تقویت می‌نماید. این تحقیق با هدف بررسی معادل‌های واژگان قرآن کریم در ترجمۀ قرآن حداد عادل و ارزیابی تناسب آن‌ها با زبان معیار انجام شده است. در این پژوهش که با روش تحلیلی- مقایسه­ای انجام شده، ابتدا واژگانی که در ترجمۀ حداد عادل به کار رفته، مورد تحلیل قرار گرفته و واژگان مهجور و منسوخ شناسایی شدند. همچنین، معادل‌های پیشنهادی برای این واژگان ارائه شده است تا ضمن حفظ دقت معنایی، فهم مخاطب عمومی از آیات قرآن تسهیل شود. نتایج این تحقیق نشان می‌دهد که استفاده از واژگان غیرمتداول در برخی معادل‌ها می‌تواند منجر به کاهش درک و فهم آیات گردد. در عوض، معادل‌های نزدیک‌تر به زبان معیار، باعث تسهیل فهم مفاهیم قرآنی و ارتباط بهتر با مخاطب می‌شود. این پژوهش همچنین بر اهمیت استفاده از معادل‌های ساده، دقیق و قابل درک تأکید دارد تا فرآیند انتقال معانی قرآن به طور مؤثرتر صورت پذیرد.