نظام مسائل مدیریت کتابخانه‌های عمومی ایران

نویسندگان
doi
10.22054/spsa.2026.91799.1136
چکیده

چکیده مدیریت کتابخانه‌های عمومی ایران در سطح ملی با مسائل متعددی مواجه است. هدف این پژوهش شناسایی نظام مسائل مدیریت کتابخانه‌های عمومی ایران است. در این پژوهش با رویکرد کیفی و استفاده از روش فراترکیب و الگوی هفت مرحله‌ای سندلوسکی و باروسو از 64 مقاله در موضوع پژوهش که با رویکرد ملی در ایران انجام‌شده و در بازه زمانی 1390 تا ۱۴۰4 منتشرشده بود، پس از چند مرحله غربالگری ۱۳ مقاله بر اساس شاخص‌های جامعه پژوهش، ارتباط، اعتبار و روزآمدی انتخاب و یافته‌ها و نتایج آن‌ها تحلیل شد. با ترکیب یافته‌ها و نتایج کیفی پژوهش‌های منتخب، محتوای به‌دست‌آمده در قالب 61 کد و 14 مفهوم مستخرج از آن‌ها، در 4 مقوله شامل: سیاست‌گذاری، برنامه‌ریزی، اجرا و ارزیابی دسته‌بندی شدند. مطابق یافته‌ها اهم مسائل در این چهار مقوله شامل: مسائل سیاست‌گذاری: ابهام در نقش‌ها و ترتیبات نهادی، چنددستگی و عدم یکپارچگی سیاستی؛ مسائل برنامه‌ریزی: شکاف راهبردی میان وضع موجود و مطلوب، عدم قطعیت‌های محیطی؛ مسائل اجرا: چالش‌ نیروی انسانی، رشد فرهنگ سازمانی؛ مسائل ارزیابی: ناکارآمدی نظام‌های کنترل راهبردی، عدم تناسب شاخص‌های ارزیابی با مأموریت‌ها. دریک نتیجه‌گیری، مدیریت کتابخانه‌های عمومی ایران در سطح ملی با شبکه‌ای از مسائل به‌هم‌پیوسته در سیاست‌گذاری، برنامه‌ریزی، اجرا و ارزیابی مواجه‌ است. حل مسائل مدیریت کتابخانه‌های عمومی ایران، نیازمند یک سازوکار و رویکرد نظام‌مند و کل‌نگر است که به پیوستگی مسائل و تأثیرات متقابل آن‌ها بر یکدیگر توجه کند. در این رویکرد به‌جای پرداختن به هر یک از مسائل مدیریت به‌صورت مستقل مجموعه این مسائل در مقوله‌های سیاست‌گذاری، برنامه‌ریزی، اجرا و ارزیابی به‌عنوان یک چرخۀ و فرآیند تکرارشونده و پیوسته موردتوجه قرار می‌گیرد.