فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

بودجه‌ریزی دولتی یکی از ابزارهای اصلی خط‌مشی‌گذاری مالی-اقتصادی محسوب می‌شود و بهره‌گیری از کلان‌داده‌ها می‌تواند ظرفیت‌های جدیدی چون ارتقای شفافیت، افزایش دقت پیش‌بینی‌ها، بهبود پاسخگویی و کارآمدسازی فرآیندهای تخصیص منابع را برای نظام بودجه‌ریزی فراهم آورد. تاکنون پژوهش‌های انجام‌شده، جهت‌گیری‌های کلی در زمینه کاربست کلان‌داده‌ها در نظام بودجه‌ریزی را نشان داده‌اند اما این مطالعات به‌صورت یکپارچه به چالش‌ها، فرصت‌ها و رهنمودهای سیاستی به‌منظور بهره‌برداری در نظام خط‌مشی‌گذاری نپرداخته‌اند. در این امتداد، این پژوهش باهدف شناسایی چالش‌ها، راهکارها و فرصت‌های به‌کارگیری کلان‌داده در نظام بودجه‌ریزی دولتی ایران با رویکرد کیفی و روش تحلیل مضمون انجام‌شده است. جامعه پژوهش را خبرگان حوزه بودجه‌ریزی دولتی تشکیل دادند و روش نمونه‌گیری این پژوهش، گلوله‌برفی و هدفمند است. برای گردآوری داده‌ها از مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته استفاده شد که با تداوم مصاحبه‌ها، اشباع نظری در مصاحبه پانزدهم حاصل گردید. داده‌های به‌دست‌آمده با استفاده از روش تحلیل مضمون، سازمان‌دهی و تحلیل شدند. درنتیجه، 24 مضمون اصلی شناسایی شد که ابعاد گوناگون چالش‌ها، راهکارهای رفع چالش‌ها و فرصت‌های ناشی از به‌کارگیری کلان‌داده‌ها در نظام بودجه‌ریزی دولتی ایران را تبیین می‌کند. یافته‌های پژوهش می‌تواند مبنایی علمی برای خط‌مشی‌گذاران در جهت اصلاح فرآیندهای بودجه‌ریزی مبتنی بر داده و ارتقای شفافیت و پاسخگویی مالی باشد.