فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: پژوهش حاضر با هدف تحلیل محتوای کتاب شیمی پایه دهم از منظر توجه به مؤلفه‌های روایت‌پردازی و تعیین اولویت این مؤلفه‌ها بر اساس مدل آنتروپی شانون انجام شد. روش پژوهش: پژوهش از نوع تحلیل محتوا است. داده‌های پژوهش از طریق سیاهه تحلیل محتوای محقق ساخته گردآوری شد. روایی ابزار با نظر متخصصان آموزش شیمی و تحلیل محتوا تأیید گردید. پایایی ابزار از طریق محاسبه ضریب توافق بین دو کدگذار مستقل به‌دست آمد که نشان‌دهنده دقت و ثبات کدگذاری بود. تحلیل داده‌ها با استفاده از مدل آنتروپی شانون انجام گرفت تا ضمن در نظر گرفتن فراوانی و پراکندگی مؤلفه‌ها، میزان اهمیت نسبی هر یک در فرآیند روایت‌پردازی کتاب شیمی دهم تعیین شود. یافته‌ها: یافته‌ها نشان داد که مؤلفه مثال‌های روزمره با فراوانی 40/9 درصد بیشترین سهم را در کتاب شیمی دهم به خود اختصاص داده است. پس از آن، مؤلفه‌های علمی (24/9 درصد)، تاریخی (11/6 درصد)، و دینی–فرهنگی (8/8 درصد) قرار داشتند. مؤلفه‌های شخصیت‌محوری (7/2 درصد) و شبیه‌سازی (6/6 درصد) کمترین فراوانی را نشان دادند. با این حال، نتایج حاصل از تحلیل آنتروپی شانون نشان داد که مؤلفه‌های تاریخی و شبیه‌سازی، علی‌رغم فراوانی کمتر، از ضریب اهمیت بالاتری برخوردار هستند. نتیجه‌گیری: نتایج پژوهش نشان داد که فراوانی بیشتر یک مؤلفه‌ لزوماً به معنای نقش بارزتر آن در تمایز بخشیدن به ساختار روایی کتاب نیست. به‌طور خاص، مؤلفه‌های تاریخی و شبیه‌سازی به دلیل پراکندگی مناسب‌تر و نقش مؤثر در تسهیل درک مفاهیم پیچیده شیمی، از اهمیت بالاتری برخوردار بودند. این پژوهش بر لزوم توجه هم‌زمان به تنوع، پراکندگی و کیفیت استفاده از مؤلفه‌های روایت‌پردازی در طراحی و تألیف کتاب‌های درسی تأکید دارد. بهره‌گیری متوازن و هدفمند از این مؤلفه‌ها می‌تواند به انتقال مؤثرتر مفاهیم علمی و افزایش جذابیت و اثربخشی کتاب‌های درسی منجر شود.