مدل یابی عوامل مدیریت اثربخش مدارس آموزش و پرورش ابتدایی با بهره گیری از روش تحلیل مضمون
نویسندگان
1 دانشیار گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.
2 دانشجوی دکتری مدیریت آموزشی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی،دانشگاه محقق اردبیلی،اردبیل ،ایران
3 استاد گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.
4 استاد گروه علوم تربیتی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.
doi
10.48310/pma.2025.16625.4473چکیده
یکی از رویکردهای اصلی در راستای اطمینان از انجام کارهای درست، برای ارتقای فعالیتها و استفاده بهینه از منابع مدرسه و برداشتن گامهای منطقی و سیستماتیک در دستیابیِ مؤثر و کارآمد به اهداف مدرسه، بهرهگیری از اصول و منطق مدیریت اثربخش میباشد. به همین دلیل در این پژوهش به مدلیابی عوامل اثرگذار بر مدیریت اثربخش مدارس ابتدایی پرداخته میشود تا برای استفادهکنندگان از نتایج این پژوهش و علاقهمند به مدیریت در محیط مدرسه مفید واقع گردد. رویکرد این پژوهش، به صورت کیفی از نوع تحلیل تم است. مشارکتکنندگان این پژوهش را اساتید و مدیران مدرسه به تعداد 18 نفر و بهصورت هدفمند تشکیل دادند. جهت گرداوری داده ها از مصاحبه نیمه ساختاریافته و به منظور تجزیه و تحلیل داده ها از روش تحلیل تم و نرم افزار مکس کیودا استفاده شد. برای بررسی اعتبار اطلاعات و الگوی مستخرج از مصاحبهها، از دو روش بازآزمایی و توافق درون موضوعی استفاده شده و از اعتبار یافتهها اطمینان حاصل شده است. نتایج منجر به شناسایی 3 مقوله اصلی شامل: (مهارت ها و قابلیتهای حرفهای مدیر مدرسه، مهارت ها و قابلیتهای فردی مدیر مدرسه، عوامل بسترساز در ارتقای اثربخشی) و 19 مقوله فرعی گردید. از آنجا که، مدیریت به عنوان عامل مهم پیشرفت و بهبود محسوب میشود و نقش اول را در این زمینه ایفا میکنند، لذا بهکارگیری مقولههای اثرگذار میتواند مدیریت را در مدارس اثربخش و تسهیل نماید.