اثرگذاری‌اجتماعی کاربست تحقیقات پزشکی با رویکرد فراترکیب

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، مدیریت اطلاعات و دانش، پردیس بین‌المللی کیش، دانشگاه تهران، جزیره کیش، ایران

2 استادیار، آینده‌پژوهی سلامت، مرکز تحقیقات انفورماتیک پزشکی، پژوهشکده آینده‌پژوهی در سلامت دانشگاه علوم پزشکی کرمان. کرمان، ایران.

3 استادیار گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشکده مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

4 دانشیار، علم اطلاعات و دانش‌شناسی، گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشکده مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
10.48305/him.2024.42609.1187
چکیده

مقدمه: ارزیابی تحقیقات علوم پزشکی، به شدت به سمت ارزیابی اثرگذاری‌‌اجتماعی پیش می‌روند. هدف پژوهش شناسایی مؤلفه‌های مدل اثرگذاری‌اجتماعی کاربست تحقیقات پزشکی است.روش بررسی: پژوهش برای اولین بار، با رویکرد کیفی فراترکیب به بررسی نظام‌مند و تحلیل پژوهش‌های انجام شده (8 منبع فارسی و 29 منبع انگلیسی با موضوع اثرگذاری ‌اجتماعی کاربست تحقیقات پزشکی) پرداخت. بازه زمانی پژوهش 1990 میلادی تا ژوئن 2022 میلادی برای مقالات خارجی و 1377 تا خرداد 1401 شمسی برای مقالات فارسی است. بر همین اساس 37 منبع از میان منابع موجود برگزیده و تحلیل شدند. به منظور اعتبارسنجی نتایج از ضریب کاپا استفاده شد. سپس بر اساس نتایج حاصل از آن، چارچوب مفهومی شامل مفاهیم و مقوله‎ها در هر یک از منابع مورد بررسی ارائه شد.یافته‌ها: در نتیجه تحلیل مطالعات انجام شده، یافته‌های پژوهش با 147 کد، 24 مفهوم، 12 مقوله و 6 مضمون شامل «حکمرانی دانش و پژوهش، تولید و تبادل دانش، انتشار و انتقال دانش، بسیج دانش، ترویج دانش و کاربست دانش» است.نتیجه‌گیری: چارچوب مفهومی اثرگذاری‌ اجتماعی کاربست تحقیقات پزشکی، به منظور آشکارسازی فرایندهای حکمرانی دانش و پژوهش و تولید و تبادل دانش، از الگوی تعاملی، سرمایه رابطه‌ای و نزدیک کردن دنیای پژوهشگران و سیاست‌گذاران به سمت تاکید بیشتر پژوهش‌ها با سرمایه‌گذاری صنعت و دولت شروع می‌شود. این فرایند با انتقال دانش و بسیج دانش به منظور ارزیابی و سنجش، با استفاده از دو راهبرد ساختار شبکه‌های مبادلات رسمی و غیررسمی و استفاده از واسطه‌گران، به تقویت نظام‌های پژوهشی با هدف پاسخگویی به نیازهای جامعه می‌پردازد.