ردهبندی جانوران با رویکرد عددی: مطالعه موردی از گوناگونی جانداران در کتاب علوم تجربی پایه نهم
نویسندگان
1 عضو هیات علمی دانشگاه فرهنگیان
doi
10.48310/basic.2026.20617.1553چکیده
هدف از پژوهش ارائه یک مدل از رده بندی جانداران در آموزش زیست شناسی می باشد. روش این پژوهش از نوع تحلیلی و استنباطی با استفاده از داده های مورفولوژیکی در تعیین روابط و رده بندی عددی و محاسبه ماتریس فاصله مانهاتان بین گونهها و استفاده از روش اتصال به همسایه جهت ترسیم درخت فنوگرام به صورت دسنی با انجام محاسبات و بدون استفاده از نرم اقزار می باشد. جامعه آماری شامل مبحث فصل یازدهم از کتاب علوم تجربی نهم دوره اول متوسطه با عنوان گوناگونی جانداران می باشد، و داده های مورفولوژیکی از تحلیل نمونه های ارائه شده در تصاویر کتاب استخراج شدند. نتایج این پژوهش نشان می دهد، با استفاده از روشهای عددی مبتنی بر الگوریتمهای ریاضی و آماری می توان الگوی روشنی از روابط فنوتیپی میان بیمهرگان مورد مطالعه را ارائه داد و اظهار کرد که اطلاعات مورفولوژیک قادر است ساختارهای کلی روابط تکاملی را بازتاب دهد. فنوگرام حاصل از این پژوهش نشان میدهد که روشهای طبقهبندی عددی میتوانند ابزار ارزشمندی برای تحلیل روابط میان گروههای جانوری باشند، بهویژه هنگامی که دادههای مولکولی دسترسپذیر نیستند. با این حال، برای دستیابی به درک کاملتر از روابط تکاملی، ترکیب این روش با دادههای ژنتیکی، رفتاری و اکولوژیک میتواند راهبردی کارآمدتر و جامعتر باشد. بر اساس این مطالعه، گنجاندن مباحث گوناگونی جانداران با تأکید بر گونههای بومی در کتاب های درسی و توجه دادن دانش آموزان به اهمیت های اکولوژیکی، روابط بین موجودات زنده و شناسایی واحدهای تکاملی مستقل می تواند به برنامهریزی حفاظتی کمک میکنند. در هر حال، نتایج این پژوهش حاکی از آن است که ارائه مدل های استنباطی علمی می تواند در درک فاصله جانوران مطالعه و ارتقاء مهارت های علمی معلمان زیستشناسی ضروری است.