تحلیل روانشناختی شخصیت «إریان» در رمان الرجل الذی آمن بر اساس نظریۀ مارتین سلیگمن
نویسندگان
1 استادیار گروه زبان و ادبیات عربی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.
2 استادیار گروه زبان و ادبیات عربی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه زابل، زابل، ایران.
doi
10.22059/jlcr.2023.345075.1861چکیده
رویکرد مثبتنگر که مارتین سلیگمن، اساس آن را در روانشناسی بنیان نهاد، از رویکردهای کاربردی در تحلیل روانشناختی شخصیت اصلی رمان است و بر تواتمندی و فضیلتهای ششگانۀ شخصیت، یعنی شجاعت، خودکنترلی، انسانیت، عدالت، تعالی و خرد دلالت دارد که راهی برای رسیدن به شکوفایی است؛ از اینرو، این پژوهش بر آن است رویکرد مثبتنگر در شخصیت اصلی «إریان» در رمان الرجل الذی آمن از نجیب الکیلانی از نویسندگان معاصر عربی که به رفتار شخصیتها و تأثیر وتأثر آنها در جامعۀ بشری، آگاه است را با روش توصیفی و تحلیلی، بررسی کند و تأثیر آن را در پرورش خلاقیت، توانمندسازی و بهبود وضعیت افراد، مشخص کند. یافتههای پژوهش، حاکی از آن است که شخصیت اریان در این رمان عاشقانه و مذهبی، با سیری منسجم و دلنشین، شخصیتی است دارای عشق عفیف که نمیتواند خود را با عقاید سطحی و کلیشهای راضی کند و با مطالعۀ عمیق تعالیم اسلامی، درصدد کسب معرفت و حقیقت اساسی است. با شجاعت و کنترل هواینفس خود، همۀ دلبستگیها و تعصبات را در راه حقیقت، کنار مینهد، در برابر نابسامانیها، صبر و گذشت دارد و ارزشهای انسانی را پیاده میکند، در تعامل با انسانها، رفتارهای عادلانه به خرج میدهد تا روح حقیقتیاب خود را تعالی (برتری) بخشد. در نهایت با خرد ذاتی و اکتسابی خود، رضایت خداوند را مدنظر قرار میدهد و به دنیای خود و تغییر مسیر زندگی، خوشبین و امیدوار است. در رمان، فضیلت شجاعت در شخصیت إریان با برخورد با شمس و دلبستگی اولیه شروع شد تا اینکه دینش را تغییر میدهد و به کشف حقیقت میپردازد و در راه آن با رویدادهایی روبهرو میشود و در این زمینه، جان خود را هم به خطر میافکند. إریان، وابستگیهای نفس خود را کنترل میکند تا اینکه به حقیقت و معرفت برسد و رضایت الهی را جلب نماید.
