فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

ساخت ‌اطلاعی زبان یکی از مباحث بنیادین زبان‌شناسی نوین‌ به‌شمار می‌آید که به تحلیل رابطه بین ساختار‌جملات و بافت‌های زبانی یا فرازبانی که این جملات در آن‌ها به‌کار می‌روند، می‌پردازد. در‌ این حوزه، پژوهش‌ها به بررسی حالات ذهنی گوینده و شنونده، ساختار اطلاعاتی و‌ جنبه‌های ارتباطی زبان می‌پردازند. مفاهیمی نظیر ساخت بی‌نشان ونشان‌دار از جمله موضوعات محوری این حوزه‌اند که هرکدام از این ساخت‌ها نقش ویژه‌ای در انتقال معنا ایفا می‌کنند؛ اهمیت این موضوع در متون دینی به‌ویژه قرآن کریم دوچندان می‌شود، چراکه قرآن کریم از ساختارهای زبانی پیچیده‌ای بهره می‌برد و هرگونه تغییر در ترتیب عناصر یا عدول از الگوهای معمول، حامل معانی پنهان و ظرایفی است که بازنمایی آن‌ها در زبان مقصد مستلزم دانش عمیق زبانی و شناخت دقیق ساخت اطلاعی است. پژوهش حاضر با استفاده از روش توصیفی- تحلیلی و با تحلیل نمونه‌های استخراج شده از ترجمۀ فولادوند از قرآن کریم صورت گرفت. نتایج حاصل از پژوهش نشان می‌دهد که اسلوب حال در قرآن کریم از ساختارهای گوناگون نشان‌دار و بی‌نشان برخوردار است که متناسب اهداف خاصی به‌کار رفته‌اند. با این حال مترجم در بسیاری از موارد از انعکاس دقیق این ساختارها بازمانده و تفاوت‌های معنایی ساخت اطلاعی را به‌طور دقیق منعکس نکرده ‌است. بررسی ترجمه‌های موجود نشان داده است که استفاده از نظریه‌های زبان‌شناسی نوین، همچون نظریۀ ساخت اطلاعی لمبرکت می‌تواند ابزاری مؤثر در تحلیل و بازتولید دقیق‌تر مفاهیم قرآنی در زبان مقصد باشد و افق‌های جدیدی را پیش روی مطالعات ترجمۀ متون دینی بگشاید.