تبیین وحیانی از اخلاق فضیلت به روایت قرآن کریم

نویسندگان
doi
چکیده

اخلاق فضیلت یکی از مشهورترین نظریه‌های اخلاق هنجاری است که وجه تمایز اصلی‌اش با نظریه-های فایده‌گرا و وظیفه‌گرا، تأکید بر فضیلت‌ها و منش‌های اخلاقی است. تاکنون تقریرهای مختلفی از اخلاق فضیلت ارائه شده که تقریر سعادت‌گرا و تقریر فاعل-مبنا از جمله مهم‌ترین آن‌هاست. علی‌رغم وجود بایدها، نبایدها و الزامات اخلاقی فراوان در قرآن که دال بر وظیفه‌گرایی است و همچنین وجود برخی از تردیدها و مخالفت‌‌ها در استناد اخلاق فضیلت به قرآن، در این نوشتار با روش توصیفی- تحلیلی به تبیین سازگاری مهم‌ترین شاخصه‌های اخلاق فضیلت، با اخلاق قرآنی و تبیین تقریر ویژه آن از اخلاق فضیلت پرداخته‌ایم. اخلاق قرآنی، یک اخلاق فضیلت‌محورِ سعادت‌گرایِ انگیزش‌بنیاد توحیدی است که در آن فضائل اخلاقی علاوه بر ارزش ذاتی، ابزاری برای نیل به سعادت حقیقی‌اند که همان قرب به خداست. در تبیین ویژه قرآن از اخلاق فضیلت، محبت خداوند به عنوان مهم‌ترین مؤلفه انگیزشی و معیار جامع فضائل اخلاقی مطرح می‌شود.