بررسی تاثیر شیوههای نوین تدریس در فرایند یاددهی یادگیری درس زیست شناسی با هدف تحول آفرینی در کلاس درس
نویسندگان
1 هیئت علمی دانشگاه فرهنگیان
2 گروه آموزش فیزیک، دانشگاه فرهنگیان ، صندوق پستی 889-14665، تهران، ایران.
3 گروه آموزش زیست شناسی، دانشگاه فرهنگیان ، صندوق پستی 889-14665، تهران، ایران.
4 دبیر آموزش و پرورش
doi
10.48310/basic.2025.21513.1569چکیده
چکیده : هدف این پژوهش بررسی اثر بهکارگیری شیوههای نوین تدریس بر درک مفهومی زیستشناسی در پایهٔ دهم دانشآموزان دختر رشتهٔ علوم تجربی است. جامعهٔ آماری شامل دو کلاس از مدارس منطقهٔ نمونهگیریشده بود که بهصورت گروه آزمایش و گروه کنترل تخصیص یافتند. مداخلهٔ آموزشی برای گروهِ آزمایش شامل رویکردهای نوین تدریس مبتنی بر فناوریهای آموزشی، فعالیتهای تعاملی و مشارکتی بود، در حالی که گروهِ کنترل از روشهای سنتی سخنرانی بهره میبرد. برای ارزیابی درک مفهومی پس از مداخله، از ابزارهای کمی و کیفی استفاده شد. دادههای کمی با آزمونهای مناسب آماری تحلیل شدند و دادههای کیفی با رویکرد تحلیل برای فهم معنادار مفاهیم و تجربیات شرکتکنندگان تفسیر شدند. یافتهها نشان میدهد که ادغام رویکردهای نوین تدریس میتواند به تقویت درک مفهومی زیستشناسی در پایهٔ دهم منجر شود و این تأثیر قابل توجهتر از شیوهٔ سنتی است. همچنین بررسیهای کیفی نشاندهندهٔ تجربههای مثبت شرکتکنندگان نسبت به تجربهٔ یاددهی–یادگیری با رویکردهای نوین است که به بهبود انگیزش، مشارکت فعال و انعطافپذیری یادگیری منجر میشود. نتیجهگیری حاکی از آن است که بهکارگیری همزمان فناوریهای آموزشی با فعالیتهای تعاملی و مشارکتی، نقش کلیدی در بهبود فرایند یاددهی–یادگیری زیستشناسی ایفا میکند و میتواند کارآیی تدریس را بهطور معناداری ارتقاء بخشد. در پایان، پیشنهادهایی برای ادغام منسجم این رویکردها در برنامههای آموزشی ارائه شده و بر ضرورت فراهمسازی زمینههای لازم برای اجرای موفقِ این رویکردها تأکید میشود. همچنین پیشنهاد میشود پژوهشهای آتی با گسترش دامنهٔ جامعهٔ آماری و بررسی اثرات بلندمدت این رویکردها بهطور مداوم پیگیری شوند تا پایداری و عمومیسازی اثرات را بررسی کنند