ارزیابی و رتبه بندی صندوق های سرمایه گذاری در سهام با رویکرد تکنیک نوین فرصت از دست رفته بر مبنای فاصله در فضای مختصات قطبی (OPLO-POCOD)
نویسندگان
1 کارشناس ارشد، گروه مدیریت کسب و کار، دانشکده مهندسی صنایع و مدیریت، دانشگاه صنعتی شاهرود، سمنان، ایران.
2 دانشیار گروه مدیریت صنعتی، دانشکده مهندسی صنایع و مدیریت، دانشگاه صنعتی شاهرود، سمنان، ایران.
doi
10.48308/jimp.14.3.117چکیده
مقدمه و اهداف: امروزه در دنیای اقتصاد مدرن با توجه به رشد بازار سرمایه، اهمیت سرمایهگذاری برای مردم بیشتر شده است. از دغدغههای اصلی سرمایهگذاران در وهله اول انتخاب مناسبترین گزینه سرمایهگذاری است. صندوقهای سرمایهگذاری مشترک، نوعی سرمایهگذاری است که به جمعآوری وجوه سرمایهگذاران پرداخته تا در طیف متنوعی از اوراق بهادار سرمایهگذاری کنند و از این طریق منجر به کاهش ریسک سرمایهگذاری و افزایش بازده میشود. در حوزه تصمیمگیری سرمایهگذاری، فرآیند انتخاب مناسبترین صندوق از میان طیف وسیعی از گزینهها میتواند پیچیده باشد. در ادبیات تحقیق، معیارهای مختلفی برای ارزیابی عملکرد صندوقهای سرمایهگذاری توسعه داده شده است. در این تحقیق مهمترین معیارها مشخص شده و با استفاده از تکنیک نوینی در حوزه تصمیمگیری چند معیاره مورد ارزیابی و رتبهبندی قرار گرفتهاند. روشها: فرصت از دست رفته یک مفهوم اساسی در اقتصاد و مدیریت است که به معنای هزینههای ناشی از عدم انتخاب بهترین گزینه ممکن در یک موقعیت خاص میباشد. این مفهوم میتواند به عنوان پایهای برای تعیین ارزش مرتبط با اطلاعات و تصمیمگیریهای اقتصادی مورد استفاده قرار گیرد. در واقع، فرصت از دست رفته به ما کمک میکند تا درک بهتری از هزینههای واقعی انتخابهای خود داشته باشیم و به این ترتیب، تصمیمات بهتری اتخاذ کنیم. در این تحقیق، با توجه به مفروضات حل مسأله، از تکنیک جدید فرصت از دست رفته بر مبنای فاصله در فضای مختصات قطبی (OPLO-POCOD) برای ارزیابی و رتبهبندی صندوقهای سرمایهگذاری استفاده شده است. این تکنیک به دلیل برخورداری از منطق قوی و علمی در تحلیل فرصتهای از دست رفته، به عنوان ابزاری کارآمد در فرآیند تصمیمگیری شناخته میشود. یکی از مزایای بارز این تکنیک، قابلیت آن در انجام ارزیابی دقیق و رتبهبندی جامع از گزینههای مختلف است. با استفاده از این روش، میتوان بهسادگی و بهطور سیستماتیک، فرصتهای از دست رفته هر گزینه را سنجید و جایگاه آنها را نسبت به بهترین وضعیت موجود مورد ارزیابی قرار داد. این ارزیابی براساس فاصله در فضای مختصات قطبی انجام میشود که به تحلیلگران این امکان را میدهد تا به صورت شهودی و کمی، نقاط قوت و ضعف هر گزینه را شناسایی کنند. بهطور کلی، این تحقیق نه تنها به درک بهتر مفهوم فرصت از دست رفته کمک میکند، بلکه با ارائه یک روش نوین برای ارزیابی و رتبهبندی صندوقهای سرمایهگذاری، میتواند به سرمایهگذاران و تصمیمگیرندگان در انتخابهای آگاهانهتر یاری رساند. این رویکرد میتواند به بهبود فرآیندهای تصمیمگیری در حوزه سرمایهگذاری و مدیریت مالی کمک کند و در نهایت به افزایش کارایی و اثربخشی سرمایهگذاریها منجر شود. یافتهها: در این تحقیق با استفاده از فیلتر اندازه دارایی صندوقها و عملکرد یک ساله، دو ساله و سه ساله و براساس اطلاعات موجود در سایت مرکز پردازش اطلاعات مالی ایران (فیپیران)، تعداد 20 صندوق سرمایهگذاری در سهام از بین انواع صندوقهای سرمایهگذاری مشترک که دارای بیشترین دارایی و بهترین عملکرد هستند، انتخاب شدند. نتایج تحقیق نشان میدهد که صندوقهای سرمایهگذاری گزینه 14 با مقدار 0.000841DOL=، گزینه 15 با مقدار 0.017437 =DOL و گزینه 19 با 0.03432 = DOL بالاترین رتبهبندی را داشتهاند. نتیجهگیری: بر اساس این تحقیق ضمن رتبهبندی جامع گزینهها به تحلیل جزئیتر در سه بعد ویژگیهای صندوق، ویژگیهای شخصیتی مدیر صندوق و معیارهای ارزیابی عملکرد صندوق پرداخته شده است. مدیران هر صندوق سرمایهگذاری، ضمن آگاه شدن از رتبه صندوق، میتوانند کارآمدی و ناکارایی صندوق را در ابعاد مختلف و براساس صندوقهای برتر تحلیل نمایند.