فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مقدمه و اهداف: بهره‌وری منابع انسانی ماهر  یکی از عوامل کلیدی و تاثیرگذار بر عملکرد پروژه‌های ساختمانی می‌باشد و عدم توجه به این مهم، سبب تحمیل خسارات جبران‌ناپذیری به پروژه‌ها می‌شود. بهره‌وری پایین نیروی کار، یکی از مسائل و چالش‌های اساسی در صنعت ساخت‌وساز می‌باشد؛ چراکه این مسئله همواره یکی از دلایل افزایش بیش از حد زمان و هزینه در پروژه‌های ساخت‌و‌ساز بوده است. تحقیقات به‌عمل آمده پیرامون عوامل ریسک‌زا و تاثیر‌گذار بر بهره‌وری منابع انسانی در پروژه‌ها، با کاستی‌هایی از قبیل عدم جامع‌نگری در فرایند شناسایی ریسک‌ها، عدم توجه به تعاملات بین ریسک‌ها، در نظر نگرفتن عوامل ریسک‌زا و همچنین تاثیر آنها بر بهره‌وری منابع انسانی مواجه می‌باشد. بنابراین هدف از این تحقیق شناسایی عوامل ریسک‌زا و ریسک‌های حاصل از آنان و تحلیل و اولویت‌بندی آن‌ها می‌باشد تا بدین ترتیب بتوان ریسک‌های بحرانی را بصورت موثرتری مدیریت کرد.روش‌ها: این تحقیق از نوع مطالعه موردی بوده و ابزار گردآوری اطلاعات در آن از نوع مصاحبه ساختاریافته و پرسشنامه می‌‌باشد. گام اول این تحقیق شناسایی شاخص‌های بهره‌وری منابع انسانی ماهر و سپس ریسک‌های حاصل از این شاخص‌ها می‌باشد که نحوه تکمیل این گام، بررسی جامع ادبیات موضوع به‌منظور شناسایی شاخص‌ها، ریسک‌ها و سپس انجام مصاحبه با 10 نفر از خبرگان این حوزه به منظور بررسی صحت ریسک‌های شناسایی شده خواهد بود. در گام دوم به منظور تحلیل ریسک‌ها، ابتدا با بکارگیری روش دیمتل فازی سعی در تعیین روابط علیّ میان متغیرهای سیستم خواهیم داشت و سپس از طریق اطلاعات بدست‌آمده در این مرحله، از روش سیستم دینامیک برای مدلسازی ریسک‌ها استفاده کرده و بدین ترتیب پس از تعیین نمودار حالت جریان و انجام شبیه‌سازی نقاط حساس و بحرانی سیستم را تعیین خواهیم کرد.یافته‌ها: نتایج نشان می‌دهد که ریسک‌های تداخلات اجرایی در سایت، سقوط از ارتفاع، انجام ناایمن عملیات، برق‌گرفتگی، عدم پایبندی به نقشه‌ها و مشخصات، وجود ایرادات سطحی در اجرا، دوباره‌کاری، سطح کارآمدی تجهیزات و ماشین‌آلات، ارتباطات و هماهنگی و اتلاف مصالح جزو 10 ریسک کلیدی و مهمی هستند که به سبب کاهش بهره‌وری در پروژه‌های بلندمرتبه بوجود می‌آیند.نتایج حاصل از تحلیل ریسک نشان می‌دهد که ریسک‌های 1)تداخلات اجرایی در سایت، 2) دوباره‌کاری، 3) ارتباطات و هماهنگی و 4) سقوط از ارتفاع به ترتیب بیشترین تاثیرگذاری را بر پروژه‌های ساخت دارند. همچنین یافته‌ها بیانگر آن است که ریسک تداخلات اجرایی در سایت در صورت وقوع می‌تواند بهره‌وری را به عدد 190 واحد کار انجام شده در ماه و ریسک دوباره‌کاری، بهره‌وری را به 300 واحد کار انجام شده در ماه برساند. از سویی دیگر ریسک سقوط از ارتفاع میزان بهره‌وری را به عدد 380 رسانده در صورتی که ریسک ارتباطات بهره‌وری را در محدوده 300 واحد نگه خواهد داشت. بنابراین از آنجایی که بیشترین کاهش، میزان بهره‌وری مرتبط با ریسک تداخلات اجرایی در سایت بوده، بنابراین این ریسک به عنوان مهم‌ترین ریسکِ سیستم شناخته می‌شود.نتیجه‌گیری: مدل بدست آمده در این تحقیق پتانسیل زیادی در کمک به مدیران ساخت‌وساز برای ارزیابی تاثیرات منفی ریسک‌های بهره‌وری به روشی سیستماتیک‌ دارد و مدیران پروژه با استفاده از نتایج بدست آمده در این تحقیق می‌توانند با تمرکز بیشتر بر ریسک‌های کلیدی از قبیل ریسک تداخلات اجرایی در سایت، دوباره‌کاری، ارتباطات و هماهنگی و سقوط از ارتفاع، آن‌ها را به صورت موثرتری مدیریت کنند تا در نهایت بتوانند میزان بهره‌وری منابع انسانی که همواره یکی از مسائل اساسی در این صنعت می‌باشد را بهینه کنند. مزیت این تحقیق برای صنعت ساخت آن است که به مدیران ساخت و ساز کمک می‌کند تا پویایی ریسک‌های بهره‌وری را بهتر درک کرده و بتوانند از طریق بازیابی ارتباطات موجود میان ریسک‌ها و شکستن تعاملات مهم میان حلقه‌های بازخورد سبب قطع روند فزاینده تاثیرات ریسک‌ها بر یکدیگر شوند.